Aken-Maastrichtsche Spoorweg-MaatschappijAM
ArrivaARRIVA
ConnexxionCXX
Cöln-Mindener Eisenbahn-GesellschaftCME
Deutsche Bahn RegioDB-REGIO
Gent - TerneuzenG-T
Grand Central BelgeGCB
Hollandse IJzeren SpoorwegmaatschappijHIJSM
KeolisKEOLIS
Koninglijke Nederlandsche Locaalspoorweg-Maatschappij «HIJSM»KNLS «HIJSM»
Liège à Maestricht LM
LoversRaiLOV
Mechelen - TerneuzenM-T
Nationale Maatschappij der Belgische SpoorwegenNMBS
Nederlandsch-Westfaalsche Spoorweg-Maatschappij «HIJSM»NWS «HIJSM»
Nederlandsche Centraal-Spoorweg-MaatschappijNCS
Nederlandsche Zuid-Ooster Spoorweg-MaatschappijNZOS
Nederlandse SpoorwegenNS
Nijmeegsche SpoorwegmaatschappijNSM
Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorweg-MaatschappijNDBS
NoordnedNNED
OostnetOOSTN
QBuzzQBZ
RhijnspoorwegmaatschappijNRS
Société Anonyme des chemins de fer d'Anvers à RotterdamAR
Spoorweg-Maatschappij Almelo-Salzbergen «HIJSM»AS «HIJSM»
Spoorweg-Maatschappij Almelo-Salzbergen «SS»AS «SS»
Spoorweg-Maatschappij Leiden-Woerden «NRS»SM-LW «NRS»
Spoorweg-Maatschappij Leiden-Woerden «SS»SM-LW «SS»
StaatsspoorwegenSS
SyntusSYNTUS
Veolia TransportVEOLIA
Zuid-Hollandsche Electrische Spoorweg-Maatschappij «HIJSM»ZHESM «HIJSM»
De Veluwe «NCS»VEL «NCS»
De Veluwe «SS»VEL «SS»
Geldersch-Overijsselsche Lokaalspoorweg-Maatschappij «HIJSM»GOLS «HIJSM»
Groninger Locaalspoorweg-Maatschappij «SS»GLS «SS»
Haarlem-Zandvoort Spoorweg MaatschappijHZSM
Hollandse IJzeren Spoorwegmaatschappij LokaalspoorHIJSM-L
Koninglijke Nederlandsche Locaalspoorweg-Maatschappij «HIJSM»KNLS «HIJSM»
Nederlandse Spoorwegen (Lokaalspoor)NS-LS
Nederlandse Zuider SpoorwegmaatschappijNZS
Noordoosterlocaalspoorweg-Maatschappij «SS»NOLS «SS»
Staatsspoorwegen LokaalspoorSS-LS
Utrechtse Lokaalspoorweg Maatschappij «NCS»ULM «NCS»
Utrechtse Lokaalspoorweg Maatschappij «SS»ULM «SS»

Spoortijdlijn.nl

Deze website neemt je mee in een reis door de tijd langs de geschiedenis van de spoorwegen in Nederland. Klik hieronderhiernaast op de gebeurtenissen in de tijdlijn, of gebruik de playknop onderaan de kaart. Je kijkt nu op een klein scherm. Dat werkt.. maar op groter scherm werkt de site een stuk prettiger!

1839 Opening eerste spoorlijn van Nederland!

Al in 1830 was in Engeland de eerste spoorlijn (waar volgens een dienstregeling treinen met passagiers reden) in gebruik genomen. Daarna ging het snel in Europa. In 1835 was bijvoorbeeld België (nog maar net afgescheiden van Nederland) al aan de beurt. In Nederland duurde het tot 1839. De eerste spoorlijn in Nederland werd aangelegd door de in 1837 opgerichte Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HIJSM). Deze lijn liep van Amsterdam naar Haarlem en werd geopend op 20 september 1839. De eerste treinen werden getrokken door de locomotieven Arend en Snelheid, die het traject met zo'n 40 km/h in een half uur aflegden.

1842 Opening van station Willemspoort in Amsterdam.

De eerste treinen vertrokken in Amsterdam van station d'Eenhonderd Roe, net buiten de stad. Er was nog geen overeenkomst tussen de HIJSM en Amsterdam om vanuit de stad te vertrekken. Nadat deze er wel is vertrekken in Amsterdam de treinen vanaf station Willemspoort, vlakbij de gelijknamige poort uit 1840 (ook wel Haarlemmerpoort).

1842 Opening station Haarlem

Ook aan de Haarlemse zijde werd in eerste instantie een tijdelijk station gebruikt. Het oorspronkelijke station lag net buiten de Amsterdamse Poort (waar NS nog steeds een belangrijke werkplaats heeft). In 1842 wordt het huidige station aan de noordzijde van het centrum in gebruik genomen, dat het mogelijk maakt om de spoorlijnen verder door te trekken.

1842 Door naar Leiden

De aanleg van het spoor (dat later "Oude Lijn" genoemd zou worden) komt op stoom. Na de opening van het nieuwe station in Haarlem wordt het spoor direct doorgetrokken naar Leiden.

1843 Den Haag wordt bereikt

En slechts enkele maanden later wordt zelfs Den Haag al bereikt. De huidige naam "Den Haag HS" verwijst nog naar de HIJSM. Ook dit station ligt buiten de dan bebouwde kom.

1843 Nieuwe maatschappij: naar Utrecht

Eind 1843 komt er concurrentie voor de HIJSM. In Utrecht wordt de Nederlandse Rhijnspoorweg-Maatschappij (NRS) opgericht. Ook deze lijn start in Amsterdam net buiten de stadspoorten. Bij de Weesperpoort wordt een gelijknamig station geopend. Zo heeft Amsterdam nu twee kopstations. Eén om reizigers naar Haarlem, Leiden en Den Haag te brengen en één voor reizigers richting Utrecht. In Utrecht komt het station ten Westen van de Catharijnesingel te liggen, op de plaats van het huidige Utrecht Centraal.

1845 Utrecht - Arnhem

En ook hier gaat het hard. De ambitie is dan ook groot. Er moet zo snel mogelijk aangesloten worden op het Pruisische spoorwegennet. Om die reden wordt ook al snel op de Pruisische spoorbreedte overgeschakeld.

1847 De HIJSM voltooit de verbinding tussen Rotterdam en Amsterdam

Hoewel de aanleg tot Leiden en Den Haag snel gegaan was duurt verbinding met Rotterdam iets langer. Er is veel discussie over het tracé bij Delft en grondbezitters wilden niet zomaar meewerken. Meest opmerkelijk is het verhaal van Wickevoort Crommelin. Hij had ruzie gekregen met de HIJSM omdat zijn grond in Haarlem onteigend was, maar de HIJSM hield zich niet aan de afspraak om een station te openen. Hij zag zijn kans schoon en kocht een essentiëel stuk land uit het tracé in Delft. De HIJSM kocht daarom omliggende gronden en legde een tracé eromheen aan (de "Kromme Lijn"). Op de dag van de opening zwicht Crommelin en wordt het tracé toch nog rechtgetrokken.

In Rotterdam eindigt de lijn ook weer net buiten de stadspoort "Delftse Poort". Het station krijt dezelfde naam en ligt ongeveer op de plek van het huidige Rotterdam Centraal.

1853 Eerste grensoverschrijdende lijn

De eerste internationale treinen zjjn niet van de NRS, maar van de Aken-Maastrichtse Spoorwegmaatschappij. Zo ontstaat de derde maatschappij in Nederland. De mijnen in Limburg waren van grote waarde en rond Aken is veel industrie. Het ultieme doel is om via Hasselt ook een verbinding naar Antwerpen te hebben.

1854 Vanuit Antwerpen wordt Roosendaal bereikt

Een goede spoorverbinding tussen Antwerpen en Rotterdam kon niet uitblijven. Vanuit België wordt een begin gemaakt met de verbinding met Rotterdam. De vierde spoorwegmaatschappij doet daarmee zijn intrede in het land. Op 26 juni 1854 wordt het eerste deel van de spoorlijn van Antwerpen tot Roosendaal officieel ingehuldigd.

1854 Oudenbosch aangesloten

Slechts enkele maanden later wordt Oudenbosch al bereikt.

1854 Zevenbergen

En weer twee maanden is het spoor al tot Zevenbergen voltooid.

1855 Antwerpen - Moerdijk afgerond

Met het aanleggen van het voorlopig laatste deel tot aan Moerdijk was het spoorgedeelte van de verbinding Antwerpen - Rotterdam klaar. Het Hollandsch Diep oversteken is nog een te grote horde en dus moeten reizigers overstappen op een aansluitend raderstoomschip naar Rotterdam. Het station werd daarom pal aan de haven aangelegd.

1855 Zijtak naar Breda

Vrijwel tegelijk met de route tot Moerdijk wordt ook al een zijtak naar Breda aangelegd. Zo is Breda nu goed verbonden met Antwerpen. Zo lijken halverwege dit decennium vooral buitenlandse maatschappijen bezig met spooruitbreidingen in Nederland.

1855 Zijtak naar Rotterdam Maas

De NRS opent een grote nieuwe lijn via Gouda naar Rotterdam. In Rotterdam wordt net als in Amsterdam niet op het HIJSM station aangesloten, maar wordt een nieuw station aan de andere kant van het centrum gebouwd. In eerste instantie is dat nog even station "Boerengat", maar niet veel later het iets westelijker gelegen statoin Maas. Het traject volgt hier de huidige "Maasboulevard" in Rotterdam en het station lag ongeveer ter hoogte van voormalig Tropicana. Vanaf dit station kan worden overgestapt op schepen naar Engeland en zo verwerft de NRS al snel een belangrijke plek in Rotterdam.

1856 Door naar Duitsland

In 1856 is het dan eindelijk zo ver. Het net van de NRS wordt aangesloten op het Pruisische net bij Emmerich. Zo ontstaan verbindingen van Rotterdam en Amsterdam naar Duisburg, Düsseldorf en Keulen.

1856 AM doorgetrokken naar Hasselt

In hetzelfde jaar wordt ook de geplande verbinding met Hasselt gerealiseerd. Zo ontstaat er ook vanuit Antwerpen een verbinding met Aken en Keulen. Wel moet er in Maastricht kopgemaakt worden: de treinen moeten hier omkeren.

1861 Luik - Maastricht

In België vordert de gorei van het spoorwegnet een stuk sneller dan in Nederland. Rond 1860 lgt er bijna 5 keer zoveel kilometer spoor. In 1861 komen de Belgen via weer een nieuwe route het land binnen. Vanaf Luik wordt een lijn aangelegd tot Maastricht. De "L.M." rijdt over de 30 km lange lijn met relelatief kleine treintjes. De visie is dat dit op lange termijn een belangrijke verbinding tussen delen van Europa wordt.

1863 NCS opent Utrecht-Hattemerbroek

De nieuwe Nederlandsche Centraal-Spoorweg-Maatschappij heeft ambitieuze plannen en wil het centrale deel van Nederland met spoor aan elkaar knopen. Van Leeuwarden tot Breda en Kampen tot Almelo. In 1863 wordt "stamlijn" Utrecht - Hattemerbroek geopend. De IJsselbrug naar Zwolle is nog niet klaar. Lokale landeigenaren wilden ook hier vaak alleen grond afstaan in ruil voor een station. Langs de lijn liggen dan ook veel stations. In Utrecht wordt gebruik gemaakt van het NRS station, maar de NCS bouwt daarnaast ook het eigen "Buurtstation".

1863 Staatslijn K - Breda-Tilburg

De eerste jaren was de bemoeienis van de staat met de spoorwegen beperkt geweest. Uiteraard moest er voor aanleg toestemming gevraagd worden, werden er subsidies geboden en werden inspecties uitgevoerd. Maar de staat nam zelf weinig initiatief. Om meer grip te krijgen was in 1859 de eerste Spoorwegwet aangenomen. Particulieren zouden geen lijnen naar alle uithoeken van het land gaan aanleggen, dus nam de overheid deze taak zelf op zich. Vele lijnen werden op de kaart ingetekend. In eerste instantie ging het om tien lijnen, daarna volgen nog meerdere tranches. Na aanleg was de vraag wie de exploitatie op zich zou nemen. Een groot deel van de lijnen zou worden bereden door de Maatschappij ter Exploitatie van de Staatsspoorwegen. Hoewel de naam anders doet vermoeden was dit geen overheidsbedrijf, maar een zuiver particulier bedrijf, net als HIJSM en NRS. De eerste staatslijn die voltooid werd, was Breda-Tilburg.

1863 Staatslijn B: Harlingen-Leeuwarden

Dezelfde maand nog wordt ook in het noorden van het land voor het eerst een spoorlijn geopend. Als onderdeel van de grotere Staatsspoor-plannen wordt Harlingen - Leeuwarden geopend. Hiermee had de Maatschappij ter exploitatie van de Staatsspoorwegen 2 niet met elkaar verbonden lijnen. Deze situatie zou nog vele jaren duren.

1863 Staatslijn F: Roosendaal - Bergen op Zoom

Als onderdeel van de Staatsspoorwegen wordt ook begonnen met de aanleg van de Zeeuwse lijn. Het eerste stuk tot Bergen op Zoom is in 1863 klaar. Saillant detail as dat de AR spoorlijn, die de spoorlijnen ten oosten van Roosendaal in handen had geen locomotieven van Staatsspoor toeliet. Daardoor moest er veelvuldig van locomotief worden gewisseld.

1864 IJsselbrug gereed

Een klein jaar na de opening van Utrecht - Hattemerbroek is dan eindelijk de spoorbrug over de IJssel gereed en is Zwolle aangesloten. Hiermee is de "stamlijn" van de NCS voltooid.

1864 Start Grand Central Belge

In België ligt inmiddels een flink spoornet. Het wordt echter bereden door veel verschillende kleine bedrijven. Na een aantal fusies ontstaat het samenwerkingsverband Grand Central Belge. Onder andere de AR (die Antwerpen-Rotterdam en Antwerpen-Breda had aangelegd) gaat hier in 1865 in op.

1865 Staatslijn A: Arnhem-Zutphen

In 1865 wordt wederom een deel van een Staatslijn geopend. Dit is het eerste deel van de Staatslijn die helemaal tot Leeuwarden moest gaan lopen.

1865 Zwolle-Kampen

Bij de aanleg van het traject Zwolle-Kampen legde de gemeente Kampen flink geld in. Voorwaarde was wel dat álle treinen vanuit Utrecht naar Kampen zouden doorrijden. Dat was nog niet eenvoudig, omdat de treinen daarovor in Zwolle moesten kopmaken.

1865 Staatslijn E: Tilburg-Boxtel

Het tweede deel van Staatslijn E voerde van Tilburg tot Boxtel.
Hier moest de lijn aansluiten op de geplande lijn Utrecht - 's Hertogenbosch

1865 Staatslijn A: Zutphen - Deventer

Halverwege dit decennium werd de ene na de andere lijn geopend of verlengd. Staatslijn A vorderde weer een stukje verder tot Deventer.

1865 Spoorlijn Nijmegen - Kleef

Nijmegen was nog niet aangesloten op het Nederlandse spoorwegennet. Vanuit Nijmegen werd een lobby gestart om ook aangesloten te worden. Burgers richtten in 1863 de "Nijmeegse Spoorwegmaatschappij" op. Het zou nog jaren duren voor Nijmegen op de rest van het Nederlandse net aangesloten werd, maar in 1865 werd Nijmegen wel met Duitsland verbonden. Vanuit Kleef reden de treinen van de Rheinische Eisenbahn-Gesellschaft verder naar Krefeld en Keulen.

1865 Spoorlijn Almelo - Salzbergen

Almelo - Salzbergen wordt aangelegd door de Spoorweg-Maatschappij Almelo-Salzbergen (AS). Doel is om Almelo aan te sluiten op zowel het Nederlandse als Duitse spoorwegnet. Net als Nijmegen wordt Twente dus eerder op het Duitse dan op het Nederlandse spoor aangesloten. Maar het zal niet lang duren voor het Staatsspoor Twente bereikt. Exploitatie van Almelo - Salzbergen is dan ook al in handen van Staatsspoor.

1865 Staatslijn E: Venlo-Maastricht

Eerder waren als onderdeel van Staatslijn E al Breda - Tilburg en Tilburg-Boxtel aangelegd. Nu wordt ook Maastricht-Venlo geopend.

1865 Staatslijn D: Zutphen-Hengelo

Slechts enkele maanden na de opening van de spoorlijn Almelo - Salzbergen wordt het traject aangesloten op de rest van het Nederlandse spoorwegnet, doordat Staatslijn D Hengelo bereikt. Opvallend is dat deze lijn er dus veel eerder lag dan de route die nu het belangrijkste is voor de ontsluiting van Twente, namelijk via Almelo-Deventer.

1865 Staatslijn K: Den Helder - Alkmaar

De Maatschappij ter exploitatie van de Staatsspoorwegen krijgt niet zomaar alle Staatslijnen. De Staatslijn in Noord-Holland wordt ter exploitatie gegund aan de HIJSM. Dit is ook wel de meest logische partij omdat het spoor op het HIJSM spoor moet gaan aansluiten en een verbinding met NRS spoor nog altijd ontbreekt.

1866 Staatslijn B: Leeuwarden-Groningen

In het Noorden wordt Staatslijn B weer een stukje verder verlengd tot aan Groningen. Daarmee werd nog een provinciehoofstad aangesloten. Een verbinding met de rest van Nederland laat nog wel even op zich wachten.

1866 Staatslijn I: Breda - Moerdijk

Aangezien er nog steeds geen brug over het Hollands Diep ligt wordt ook de Staatslijn Breda-Rotterdam in eerste instantie slechts tot Moerdijk aangelegd. Net als vanuit Antwerpen moet in Moerdijk overgestapt worden op de boot naar Rotterdam. Het station van de SS wordt aan de andere kant van de haven in Moerdijk aangelegd.

1866 Staatslijn E: Boxtel-Eindhoven

Een volgend puzzelstukje van Staatslijn E: Boxtel - Eindhoven wordt geopend.

1866 Staatslijn D: Hengelo-Enschede

Hoewel in Twente Almelo en Hengelo al aangesloten waren, had Enschede nog steeds geen verbinding. Het Staatsspoor wordt vanuit Hengelo tot Enschede verlengd.

1866 Staatslijn A: Deventer - Zwolle

Staatspoorlijn A bereikt Zwolle. Er wordt een nieuw groots station gebouwd in Zwolle, waar de NCS ook gebruik van gaat maken.

1866 Staatslijn E: Eindhoven-Venlo

Met de opening van Eindhoven-Venlo is Staatslijn E voltooid. Vrijwel alle grote steden van Brabant en Limburg zijn nu met elkaar verbonden. Een verbinding met de andere spoorlijnen in het midden en noorden van het land is er nog niet.

1866 Aansluiting Venlo grens

In november 1866 wordt een korte lijn aangelegd die de Nederlandse staatslijnen verbindt met het Pruisische spoornet.

1867 Staatslijn K: Alkmaar-Uitgeest

Net als het eerder geopende deel van Den Helder tot Alkmaar mag ook op Alkmaar - Uitgeest de HIJSM de treinen exploiteren. Haarlem en Amsterdam komen steeds een stukje dichterbij.

1867 Kennemerlijn

Het plan was om via de "Hembruggen" direct naar Amsterdam te rijden. De bouw daarvan liet echter nog even op zich wachten en dus legde de HIJSM een verbinding naar Haarlem aan, die nu bekend staat als de "Kennemerlijn". Daar werd aangesloten op het bestaande net en zo was ook Noord-Holland verbonden.

1867 Aken-Maastricht naar Grand Central Belge

Nadat het bedrijf in financiële moeilijkheden komt wordt het in 1867 overgenomen door de Grand Central Belge.

1867 Staatslijn A: Zwolle-Meppel

Vanuit het station van Zwolle werd Staatslijn A verlengd tot Meppel. De interessante situatie deed zich voor dat Zwolle nu eigenlijk een dubbel kopstation geworden was. Vanuit Utrecht moesten treinen naar Kampen kopmaken en vanuit Arnhem naar Meppel evengoed.

1867 Opening Tilburg - Turnhout

In oktober 1867 neemt de GCB (die ook al Antwerpen - Rotterdam en Antwerpen - Breda exploiteerde) een nieuwe lijn in gebruik vanuit Turnhout naar Tilburg. Zo komt het Belgische spoornet nog iets verder het land in.

1868 Staatslijn H: Vught- Boxtel

Nederland heeft op dit moment nog steeds verschillende niet verbonden spoornetten. Met name de verbinding tussen het zuiden en de Randstad ontbreekt nog. Met Staatslijn H wordt begonnen aan de verbinding. Daarvoor moeten wel grote rivieren worden overgestoken met dure bruggen. Een eerste begin is de aanleg van het stukje Vught-Boxtel.

1868 Staatslijn A: Meppel-Heerenveen

Intussen vordert ook Staatslijn A steeds verder en nadert voltooiing. Vanuit Meppel is de lijn nu doorgetrokken tot Heerenveen.

1868 Staatslijn D: Enschede – Glanerbrug

Met het laatste stuk tot Glanerbeek is de internationaal bedoelde staatslijn D in Nederland af. De aansluiting aan de Duitse zijde naar Gronau volgt echter pas enkele jaren later.

1868 Staatslijn B: Groningen - Winschoten

Voor Staatslijn B komt Duitsland in zicht, nu de spoorlijn ook vanuit Groningen richting het oosten steeds verder wordt uitgebouwd.

1868 Staatslijn F: Bergen op Zoom - Goes

In deze tijden werd er bijna elke maand wel een nieuw stuk spoor opgeleverd. De Zeeuwse Staatslijn F bereikt Goes.

1868 Staatslijn A: Heerenveen-Leeuwarden

Met de aanleg van Heerenveen-Leeuwarden is Staatslijn A voltooid. Hiermee is het hele "noordernet" van Staatsspoor verbonden. Groningen is zo dus via Leeuwarden met het midden van het land verbonden. Een eigen verbinding richting Meppel zou pas later komen.

1868 Staatslijn B: Winschoten - Nieuweschans

In hetzelfde jaar wordt ook de verbinding met Duitsland voltooid.

1868 Staatslijn H: Utrecht SS - Waardenburg

Als onderdeel van Staatslijn H wordt de eerste horde genomen: de Lekbrug. Om het scheepvaartverkeer niet te hinderen werd een overspanning van 154 meter gerealiseerd. In Utrecht wordt een nieuw station gebouwd, vlakbij het bestaande station van de NRS: Utrecht SS.

1868 Staatslijn H: 's Hertogenbosch - Vught

Aan zuidzijde van dezelfde lijn wordt 's Hertogenbosch aangesloten, dat tot dat moment nog geen spoorverbinding had.

1869 Spoorlijn Gent - Terneuzen

Voor Gent is de haven van Terneuzen de dichtstbijzijnde haven. Het is dus voor de industrie van groot belang dat hier goed op aangesloten wordt. Er wordt door de vlaamse maatschappij "Gent - Terneuzen" een spoorlijn aangelegd, grotendeels parallel langs het al bestaande kanaal via Sas van Gent.

1869 Staatslijn H: Waardenburg - Hedel

De tweede horde is genomen: ook de Waal wordt overgestoken door middel van een grote brug. Sterker nog: deze brug is nog altijd in gebruik! Nog slechts 1 horde (de Maas) te gaan.

1869 Staatslijn K: Uitgeest-Zaandam

Een overbrugging over het IJ laat nog steeds op zich wachten, maar intussen wordt wel alvast Zaandam aangesloten op het Noord-Hollandse net van de HIJSM.

1869 Boog Breukelen - Woerden

De NRS gaat voor het eerst echt de concurrentie aan met de HIJSM door een tweede verbinding tussen Amsterdam en Rotterdam te openen. Daarvoor wordt een nieuwe traject zonder stations van 8 km aangelegd tussen Breukelen en Woerden. De nieuwe Amsterdam-Rotterdam route was iets korter dan het alternatief van de HIJSM. Vanaf nu wordt de HIJSM route vooral aangeduid als "Oude Lijn" en krijgt deze nieuwe route de naam "Nieuwe Lijn". In de praktijk blijft uiteindelijk de naam "de Binnendoor" beter hangen.

1870 Staatslijn C: Meppel-Groningen

Met de verbinding tussen Groningen en Meppel worden de laatste belangrijke Staatsspoorlijnen in het noorden opgeleverd. Voor Groningen betekende deze lijn een veel snellere verbinding met de rest van het land.

1870 Gouda - Den Haag

Er was nogal wat getouwtrek met de HIJSM aan vooraf gegaan, maar in 1870 opende de NRS dan eindelijk ook een verbinding met Den Haag, als zijtak van de lijn naar Rotterdam. Zo concurreerde de NRS nu óók nog op Amsterdam - Den Haag. In Den Haag wordt niet aangesloten op het bestaande HIJSM station. In plaats daarvan wordt de lijn haaks gelijkvloers gekruist en wordt een nieuw station aangelegd. Om verwarring met het bestaande station te voorkomen wordt het het Rhijnspoorstation genoemd (later: Den Haag Staatsspoor, op de plek van het huidige Den Haag Centraal).

1870 Staatslijn H: Hedel - 's Hertogenbosch

De verbinding tussen Utrecht en het zuiden is een feit! Met de aanleg van de Maasbrug zijn voor het eerst alle belangrijke sporen van Nederland met elkaar verbonden. Voor het Staatsspoor is Utrecht SS nog steeds het eindpunt, dus moet er nog wel vaak overgestapt worden. Het netwerk van Staatsspoor is zo opgedeeld in een Noordernet en een Zuidernet.

Interessant feitje: de brug werd volledig op droge grond gebouwd en pas later werd de Maas onder de brug door geleid. Hiermee werd ook een knik uit de Maas gehaald.

1871 Spoorlijn Mechelen - Terneuzen

Niet alleen vanuit Gent is een goede verbinding met Terneuzen van belang, ook vanaf Sint-Niklaas en uiteindelijk zelfs Mechelen wordt een spoorlijn naar Terneuzen aangelegd. Vanaf Sluiskil wordt aangelsoten op het spoor van Gent naar Terneuzen. Opvallend: enkele decennia later krijgen de beide maatschappijen het aan de stok en wordt het traject Sluiskil - Terneuzen dubbelsporig uitgevoerd, waarbij beide maatschappijen enkelspoor bedrijven, zodat ze elkaar niet langer in de weg zitten.

1871 Verbinding Haagse Stations

In 1871 wordt een verbindingsboog tussen beide Haagse stations aangelegd. Deze verbinding wordt enkel voor het uitwisselen van materieel en wat goederenvervoer gebruikt. Reizigers worden er vooralsnog niet vervoerd. Zij zijn aangewezen op een omnibusdienst tussen beide stations.

1872 Staatslijn I: Moerdijkbrug geopend

Ook in Staatslijn K wordt de belangrijkste horde genomen. Het Hollands Diep wordt eindelijk overbrugd met de op dat moment langste spoorbrug ter wereld. Daarmee wordt Dordrecht aangesloten op het zuidernet van Staatsspoor.

1872 Staatslijn I: Dordrecht - Rotterdam Mallegat

Na aansluiting van Dordrecht werd al snel de Oude Maas overgestoken om Rotterdam te bereiken. In Rotterdam was nog geen brug over de Nieuwe Maas en zodoende werd "Mallegat" op de zuidoever het eindpunt van de lijn, ongeveer op de plek van het huidige station Rotterdam Zuid. Hier kon met een boot de Nieuwe Maas worden overgestoken naar het centrum en de andere stations van Rotterdam. Nu kwamen alle 3 de grote spoorwegbedrijven in Rotterdam en alle 3 hadden ze een eigen station.

1873 Opening Duits Lijntje.

Een hele mond vol: de Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorweg-Maatschappij (NBDS). Deze nieuwe onderneming legde een lijn aan van Boxtel naar Duitsland. In de volksmond werd de lijn bekend als "het Duits lijntje". De lijn moest onderdeel worden van de snelste verbinding tussen Londen en Berlijn, waarbij in Vlissingen aansluiting op de boot gegeven werd.

1873 Staatslijn F: Goes-Vlissingen

Het laatste deel vaan Staatslijn F wordt voltooid. Vlissingen wordt aangesloten. Daarmee ontstaan nieuwe mogelijkheden om per boot door te reizen.

1874 Opening HIJSM Oosterspoorweg

De concurrentiestrijd tussen HIJSM, NRS en SS was nog altijd in volle gang. De HIJSM had vooral in het westen van het land de beste kaarten, maar had nauwelijks terrein in de rest van het land. Met de aanleg van de Oosterspoorweg tussen Amsterdam en Amersfoort gaan zij de concurrentie aan. Doel was om uiteindelijk een eigen verbinding met het Ruhrgebiet in Duitsland aan te leggen.

In Amsterdam krijgt de lijn een eigen eindpunt op station "Oosterdok", omdat het andere HIJSM station (Willemspoort) aan de andere kant van de stad ligt. Daarmee heeft ook Amsterdam nu 3 kopstations.

In Amersfoort wordt gebruik gemaakt van het station van de NCS. Zo groeit ook het belang van de NCS weer.

1874 Zijtak Oosterspoorweg naar Utrecht

Tegelijk wordt een concurrerende verbinding Amsterdam - Utrecht via Hilversum geopend. De Centraalspoorweg van de NCS wordt ten noorden van Utrecht gelijkvloers gekruist. Net als in de andere grote steden wordt een eigen HIJSM station aangelegd. Waar het NRS, NCS en SS station nog ongeveer op dezelfde plek lagen, kiest HIJSM voor een station aan de oostzijde van de stad, langs de Maliebaan. Nu is hier nog het Spoorwegmuseum gevestigd.

Daarvandaan werd de lijn doorgetrokken tot Lunetten, waar een speciaal overstapstation werd ingericht. Hier konden reizigers overstappen op de lijn naar 's Hertogenbosch. Dit speciale overstapstation Lunetten kreeg zelfs geen gewone in- en uitgang. Er kon alléén worden overgestapt.

1874 Büderich - Venlo

Onderdeel van het ambitieuze plan om Hamburg met Parijs te verbinden legt de Cöln-Mindener Eisenbahn-Gesellschaft tussen 1867 en 1874 een nieuwe spoorlijn tussen Venlo en Hamburg aan. Eind 1874 is het baanvak Venlo - Wesel, als laatste deel van de verbinding tussen Venlo en Hamburg, gereed.

1876 Aansluiting Zevenbergen op Staatslijn I

In aanvulling op Staatslijn I wordt ook Zevenbergen aangesloten op de Moerdijkbrug en daarmee Rotterdam.

1876 Verlenging Oosterspoorweg naar Zutphen

Twee jaar na de opening van Amsterdam-Amersfoort wordt de Oosterspoorweg verleng tot aan Zutphen. In Zutphen wordt gebruik gemaakt van het station van de Staatsspoorwegen.

1876 Koningslijn

In 1876 laat Koning Willem III een zijtak van de Oosterspoorweg aanleggen naar Paleis het Loo. Zo had hij een eigen privé verbinding naar het paleis.

1877 Opening Luchtspoor Rotterdam

In Rotterdam werden voor het eerst kopstations met elkaar verbonden. De staat legde een viaduct aan dwars door de historische binnenstad. Voor het eerst was er nu een rechtstreekse trein mogelijk tussen Amsterdam en Antwerpen. De NRS blijft gebruik maken van het kopstation Rotterdam Maas.

1878 Oprichting NWS voor Zutphen-Winterswijk

De HIJSM wilde altijd door naar Duitsland, maar vond het niet nodig dit helemaal zelf te doen. Daarom werd gezocht naar lokale investeerders. Deze werd gevonden in textielondernemer Jan Willink, die graag het oosten van Nederland wilde verbinden met de rest van het land én het Duitse Ruhrgebiet. De NWS legde de lijn aan, maar de HIJSM verzorgde de exploitatie tot Winterswijk.

1878 Staatslijn K: Zaandam - Amsterdam Willemspoort

Eindelijk is de Hembrug gereed en kan Staatslijn K voltooid worden. De route tussen Alkmaar en Amsterdam is via de nieuwe Staatslijn een stuk korter dan via de Oude Lijn van HIJSM via Haarlem. Net als de rest van Staatslijn K mag HIJSM wel de exploitatie verzorgen.

1878 Woerden - Leiden

De Spoorlijn Woerden - Leiden werd door de Spoorweg-Maatschappij Leiden-Woerden aangelegd. Het bedrijf heeft echter al snel moeite om voldoende kapitaal bij elkaar te sprokkelen en dus is de NRS 97% eigenaar. NRS verzorgt ook de exploitatie. Treinen kunnen zo vanaf Leiden direct doorrijden naar Utrecht.

1878 Verbinding Amsterdam Willemspoort - Westerdok - Oosterdok

Tot dit moment was het HIJSM net in twee deelnetten gesplitst, doordat er in Amsterdam geen verbinding was. In 1878 worden beide netten verbonden via een spoorlijn langs het IJ. Treinen vanuit Noord-Holland rijden tot Westerdok. Treinen vanuit het oosten tot Oosterdok. Nadat in 1879 station Oosterdok afbrandt stoppen alle treinen op Westerdok. Pas tien jaar later zou station Amsterdam Centraal geopend worden.

1879 Verbinding Arnhem-Nijmegen

Hoewel deze lijn niet in het eerste pakket staatslijnen zat, is ook deze lijn een staatslijn. Dit omdat de overheid niet verwachtte dat er particuliere interesse zou zijn vanwege de hoge kosten van de grote bruggen.

1879 Opening IJzeren Rijn

In 1839 was bij de onafhankelijkheid van België besloten dat het oostelijk deel van Limburg bij Nederland zou horen. Daarmee werd de route van België naar Duitsland door Nederlands Limburg afgesneden. Afgesproken was dat de Belgen door Nederlands Limburg een spoorlijn mochten aanleggen. Er gingen uiteindelijk decennia gesteggel overheen, maar in 1879 werd de verbinding tussen Antwerpen en het Ruhrgebiet officiëel geopend. De lijn was hoofdzakelijk voor goederenvervoer bedoeld, maar er reden ook passagierstreinen overheen. Grand Central Belge zorgde voor het vervoer.

1880 Opening verbindingsboogje Weesperpoort - Muiderpoort

In Amsterdam wordt een verbindingsboog aangelegd tussen Weesperpoort en Muiderpoort, zodat alle stations nu met elkaar verbonden zijn.

1880 Winterswijk - Borken

Na de verbinding met Winterswijk lag de Duitse markt voor het oprapen. De lijn werd doorgetrokken richting Ruhrgebiet en Winterswijk werd hiermee een belangrijk doorvoerstation. Tot Winterswijk werden de treinen gereden door de HIJSM, maar na Winterswijk namen de Duitsers het over.

1880 Overname Nederlandse GCB lijnen Antwerpen - Rotterdam

De lastige situatie dat GCB maar beperkt locomotieven van Staatsspoor toeliet kwam in 1880 eindelijk tot een einde. Na meerdere gefaalde initiatieven kocht de staat het spoor van de GCB. Vanaf nu was de hele "Zuidernet" van Staatsspoor aaneengesloten. De verbinding met station Moerdijk wordt gesloten.

1880 Winterswijk - Bocholt

Aanvankelijk was het niet de bedoeling dat de Bocholtse Baan werd aangelegd. Maar toen de NWS een spoorlijn van Winterswijk naar Borken wilde aanleggen, wilde de regering van Pruisen alleen een vergunning afgeven als er ook een zijtak van Winterswijk naar Bocholt (Duitsland) kwam. En zo geschiedde.

1881 Opening staatsspoor Zwolle-Almelo

De spoorlijn van Zwolle naar Almelo is onderdeel van de derde staatsaanleg van spoorwegen in Nederland. In deze laatste periode van grootschalige aanleg van spoorlijnen in Nederland werden vooral regionale spoorwegverbindingen aangelegd. Met de aanleg van de spoorlijn kregen Zwolle en de noordelijke provincies een directe verbinding met de belangrijke internationale spoorwegverbinding tussen Almelo en Salzbergen.

1881 Eerste Lokaalspoorweg: Haarlem-Zandvoort

In 1878 was de "Locaalspoor- en Tramwegwet" aangenomen, die het mogelijk maakte om eenvoudiger spoorlijnen aan te leggen. Hiervoor waren minder zware beveiligings- en constructie-eisen nodig. Dat maakte de aanleg veel goedkoper. Nadeel was dat de maximum snelheid wel een stuk lager lag, met 30 km/u en later 40 km/u. Na 1880 schoten ze als paddestoelen uit de grond.

Tussen Haarlem en Zandvoort legt de Haarlem-Zandvoort Spoorweg Maatschappij (HZSM) een lokaalspoorweg aan. Er werd aangesloten op het HIJSM station in Haarlem.

1881 Zuidooster spoorlijn

De Brabantse Lijn of Zuidooster spoorlijn wordt geopend door de nieuwe Nederlandsche Zuid-Ooster Spoorweg-Maatschappij. Ook deze maatschappij had de droom om dé verbinding tussen Engeland en Duitsland te worden. Erg succesvol verliep dit niet, mede doordat de Staatsspoorwegen geen goede aansluitingen wilden bieden in Tilburg en Nijmegen.

1882 Elst - Geldermalsen

In 1882 wordt het eerste deel van de "Betuwelijn" geopend tussen Elst en Geldermalsen. Bij Elst ligt er zowel een aansluiting richting Arnhem als richting Nijmegen.

1883 SS neemt de Zuidoosterspoorlijn over

Na slechts 2 jaar neemt Staatsspoor de NZOS over. De lijn heeft nooit veel geld opgeleverd. Staatsspoor weet door betere aansluitingen er wel een succes van te maken.

1883 Maaslijn

De Maaslijn is ook onderdeel van de derde Staatsaanleg. De lijn heeft een aantal opvallende eigenschappen. Zo wordt de eerste kilometers vanuit Nijmegen geen gebruik gemaakt van het Nijmegen-Kleve spoor, maar wordt de lijn prallel aangelegd.

Bij het Brabantse dorp Oeffelt kruist Maaslijn de spoorlijn Boxtel - Wesel van de NBDS met een viaduct. Om een overstap tussen beide spoorlijnen mogelijk te maken wordt de halte Kruispunt Beugen geopend. De perrons zijn onderling met trappen verbonden.

Bij Blerick sluit de lijn aan op het bestaande Staatsppoor.

1883 Leeuwarden - Sneek

Dit eerste deel van de spoorlijn werd aangelegd om een aantal plaatsen in de Friese Zuidwesthoek te ontsluiten. Maar belangrijker nog was de visie om via een veerdienst aan te sluiten op de nog aan te leggen lijn Zaandam-Enkhuizen.

1883 IJmondlijn

In 1883 opent de HIJSM een nieuwe zijtak naar de sluizen van IJmuiden. Men hoopt hier ook reizigers vanuit de boot een verbinding met Amsterdam te kunnen bieden.

1883 Geldermalsen - Gorinchem

De Betuwelijn vordert weer een stukje verder richting het Westen. Gorinchem wordt verbonden met Geldermalsen.

1884 Zaandam - Hoorn

Ook deze lijn is onderdeel van de derde staatsaanleg. De exploitatie komt, net als bij de Noord-Hollandse Staatslijn K, in handen van de HIJSM.

1884 Groningen - Delfzijl

Ook de lijn naar Delfzijl maakt onderdeel uit van de derde staatsaanleg. De lijn maakte geen onderdeel uit van het oorspronkelijke kabinetsvoorstel, maar werd op initiatief van de Tweede Kamer opgenomen in het pakket. De lijn werd de noordelijkste van het land, tot in 1893 een zijtak naar Roodeschool werd geopend.

1884 GOLS start met Ruurlo - Hengelo

In het Oosten van het land wordt begonnen met de aanleg van een nieuw netwerk van lokaalspoorwegen door de Geldersch-Overijsselsche Lokaalspoorweg-Maatschappij (GOLS). Deze lijnen zijn voornamelijk bedoeld voor het vervoer van goederen voor de Twentse textielfabrieken. De GOLS had graag gezien dat Staatsspoor de exploitatie verzorgde, omdat er zo in één keer via de nieuwe Betuwelijn doorgereden kon worden naar Rotterdam. De overheid stak hier een stokje voor omdat men vreesde voor teveel monopolie van Staatsspoor. de HIJSM mocht de lijn gaan expoiteren. Lastig gevolg daarvan was dat andere GOLS lijnen naar Hengelo en Enschede eigen stations moesten krijgen, want Staatspoor was niet meer van plan mee te werken.

In Hengelo wordt station GOLS ten zuiden van het bestaande SS-station geopend. De SS verhindert in eerste instantie zelfs het aansluiten op het eigen spoor door steeds met een trein heen en weer te rijden, zodat een wissel aanleggen onmogelijk was.

1884 Zijtak GOLS naar Winterswijk

Tegelijk wordt in 1884 ook een zijtak naar Winterswijk aangelegd. In Winterswijk sluit GOLS niet aan op het bestaande NWS-station. Aan de nadere kant van het emplacement wordt een nieuw speciaal GOLS-station geopend.

1885 Hoorn - Enkhuizen

Een jaar eerder was de verbinding tussen Zaandam en Hoorn opgeleverd. Nu kon ook Enkhuizen angesloten worden. De veerverbinding met Stavoren zorgde ervoor dat via deze route een nieuwe verbinding met het Noorden ontstond. Vanaf Stavoren reed echter wel concurrent Staatspoor.

1885 Gorinchem - Dordrecht

Met het laatste stukje tussen Gorinchem en Dordrecht was de gehele Betuwelijn af. Staatsspoor had nu een eigen verbinding tussen de Rotterdamse haven en Duitsland en ging daarmee de concurrentie met de NRS aan.

1885 Winterswijk - Zevenaar

De GOLS breidt flink uit met een nieuwe lijn van Zevenaar tot Winterswijk. Het duurt wel nog tot 1892 voor bij Zevenaar op de Rhijnspoorweg wordt aangesloten en rechtstreeks treinverkeer mogelijk wordt.

1885 GOLS-verbinding Doetinchem - Ruurlo

Tegelijk wordt ook de lijn Hengelo-Ruurlo verlengd tot aan Doetinchem. Zo ontstaat in één klap een flink netwerk van lokaallijnen in Gelderland.

1885 Sneek - Stavoren

Met de aanleg van het laatste stukje tussen Sneek en Stavoren was de tweede verbinding met het Noorden gereed.

1885 Zijtak GOLS naar Enschede

Eind 1885 opent de GOLS een nieuwe verbinding vanaf Boekelo naar Enschede. Er wordt niet aangesloten op het spoor van de Staatsspoorwegen, maar de SS-lijn wordt met een tunnel gekruist. Iets verderop ligt dan het stations Enschede Noord, op een steenworp afstand van het SS-station.

1886 Kesteren - Amersfoort

Met de aanleg van de Betuwelijn door de staat wordt ook een noordelijke tak vanaf Kesteren naar Amersfoort voorzien. hierover moesten ook internationale treinen Amsterdam met Duitsland en Europa gaan verbdinden. De lijn wordt dan ook tegelijk aangelegd met de Betuwelijn aangelegd, maar er is nog geruzie over wie de lijn nu eigenlijk mag gaan exploiteren. Zowel HIJSM als SS zijn uiteraard in de race. SS rijdt over de Betuwelijn, maar HIJSM heeft tussen Amersfoort en Amsterdam een mooie aansluitende verbinding. Pas in 1886 valt het besluit dat de HIJSM de lijn mag gaan exploiteren.

In Amersfoort is echter geen goede aansluiting op de Oosterspoorweg. De nieuwe lijn takt namelijk al vóór het station af. Pas in 1901 wordt een nieuw station geopend op de plek van het huidige Amersfoort Centraal, zodat alle treinen op hetzelfde station kunnen stoppen. Nadeel was wel dat het station zo een stuk verder van het centrum af kwam te liggen.

In Kesteren mocht de HIJSM ook niet doorrijden over het Staatsspoor, zodat in eerste instantie de HIJSM alleen maar heen en weer pendelde tussen Amersfoort en Kesteren. Drie jaar later wordt een overeenkomst gesloten en kunnen de HIJSM treinen wel doorrijden naar Nijmegen.

1886 Nijmegen-Kleef naar HIJSM

Met de overname van Nijmegen-Kleef had de HIJSM er een tweede verbinding naar Duitsland bij. In korte tijd was HIJSM uitgegroeid van een spoorbedrijf in het Westen van het land tot een speler van nationaal en zelfs internationaal belang.

1886 Langstraatspoorlijn deel 1

Nog altijd worden er door de staat nieuwe lijnen aangelegd. Voor een groot deel parallel aan de Betuwelijn en de Staatslijn E (Breda-Eindhoven) wordt de Langstraatspoorlijn, in de volksmond ook wel Halvezolenlijn genoemd, aangelegd. De lijn is vooral voor goederenvervoer van belang geweest, gezien de grote hoeveelheid industrie langs de lijn. De naam Halvezolenlijn wordt gegeven door de schoenenindustrie. Het eerst deel van de lijn wordt in 1886 geopend tussen Lage Zwlauwe en Waalwijk.

1887 Spoorlijn Dieren - Apeldoorn

De Koninglijke Nederlandsche Locaalspoorweg-Maatschappij Koning Willem III (KNLS) legt een spoorlijn aan van Dieren naar Apeldoorn. In Dieren wordt op het Staatsspoor aangesloten en in Apeldoorn op de HIJSM lijn. Ietwat verwarrend is dat het bedrijf lokaalspoorlijnen aanlegde, maar deze lijn toch echt een hoofdspoorlijn was. Dit was op verzoek van het ministerie van Oorlog, zodat in geval van oorlog er een hoofdspoorlijn aan de "veilige" kant van de IJssel zou zijn. De HIJSM exploiteert de lijn.

1887 Opening Apeldoorn - Hattem

Enkele maanden na Dieren-Apeldoorn wordt ook Apeldoorn - Hattem in gebruik genomen. Deze lijn takt af van de Koningslijn (de privé spoorlijn van Koning Willem III, die mede eigenaar van de KNLS is) naar Zwolle. In september volgt het traject naar Epe. In november wordt tenslotte het baanvak Epe - Hattem geopend. In Hattem eindigt de spoorlijn nabij het station van de NCS aan de Centraalspoorweg. Een goede aansluiting wordt er niet geboden door de NCS. Twee jaar later wordt een akkoord bereikt, zodat de HIJSM over de NCS brug door mocht rijden naar Zwolle.

1888 Langstraatspoorlijn deel 2

Deel 2 van Waalwijk naar Vlijmen wordt geopend.

1888 Apeldoorn - Deventer

De KNLS bouwt door aan het netwerk, door Apeldoorn met Deventer te verbinden. In tegenstelling tot de lijnen naar Dieren en Hattem wordt de lijn naar Deventer wel als lokaalspoor aangelegd. In 1887 was al het traject tot vlak voor de IJsselbrug geopend, maar in 1888 wordt de verbinding afgerond. In Deventer wordt een eigen stationsgebouw geopend en geen gebruik gemaakt van het bestaande Staatspoor station.

1888 Deventer - Almelo

De KNLS lijn van Apeldoorn naar Deventer wordt al snel verlengd tot Almelo. Omdat in Deventer geen gebruik werd gemaakt van het Staatsspoor, werd de lijn een heel stuk parallel aan het Staatsspoor gelegd.

1889 HIJSM neemt de Lokaalspoorweg naar Zandvoort over

Na 8 jaar neemt de HIJSM de spoorlijn naar Zandvoort over van de HZSM.

1889 Opening station Amsterdam Centraal

Hoewel hier geen nieuwe spoorlijn aangelegd is, is de opening van Amsterdam Centraal toch het vermelden waard. Met de opening van Amsterdam Centraal begonnen ook sommige trienen vanuit Utrecht naar Centraal te rijden, na eerst op Weesperpoort kop te maken.

1890 De Rhijnspoorwegmaatschappij wordt overgenomen door de staat.

Het Nederlandse spoor kwakkelt al jaren. Het net is onsamenhangend en lijnen werden maar lukraak aangelegd. Het was tijd voor de overheid om meer regie te nemen. Er werd uiteindelijk gekozen om het hele land te gunnen aan 2 partijen. Die konden dan concurreren. De slechtst presterende partij was de NRS en dus moet deze het veld ruimen.

De lijnen van de NRS werden door de staat aan Staatsspoor gegund, maar niet zonder ook flinke herverdelingen. Staatsspoor moest ook flink inleveren en lijnen aan de HIJSM overdragen. Een flinke opschudding van het spoorwegsysteem volgde.

1890 Herverdeling spoor: Stavoren-Leeuwarden

De eerste herverdeling was dat de HIJSM het voor het zeggen kreeg op Stavoren - Leeuwarden. Nu had de HIJSM een eigen verbinding tussen Amsterdam en Leeuwarden met de veerboot van Enkhuizen naar Stavoren.

1890 Herverdeling: Dordrecht-Elst naar HIJSM

Ook Dordrecht-Elst ging naar HIJSM. Hierdoor verdween ook de lastige situatie dat de HIJSM gebruik van het SS spoor moest maken tussen Kesteren en Nijmegen.

1890 Herverdeling: Almelo - Salzbergen naar HIJSM

De exploitatie van de AS-lijn gaat over van SS naar de HIJSM met nog wel medegebruik van de SS.

1890 Langstraatspoorlijn deel 3

Ondertussen wordt het laatste deel van Vlijmen naar 's Hertogenbosch wordt in gebruik genomen.

1891 Openings eerste deel Hoekse Lijn

Onderdeel van de grote herverdeling was ook dat de HIJSM de nieuwe "Hoekse Lijn" mocht gaan exploiteren. Hoek van Holland was voorzien als een belangrijk overstappunt voor personen en overslag van goederen op boten richting Engeland.

1893 Apeldoorn - Deventer - Almelo wordt opgewaardeerd.

Nu de HIJSM via Almelo een nieuwe route naar Duitsland heeft wordt niet lang gewacht met het opwaarderen van de KNLS spoorlijn tussen Apeldoorn en Deventer tot hoofdspoor, zodat de HIJSM een snelle nieuwe verbinding naar het Oosten heeft.

1893 Hoekse Lijn gereed

In 1893 wordt Hoek van Holland bereikt. Na het in dienst komen van het deel tussen Maassluis en Hoek van Holland worden door de HSM internationale treinen ingelegd naar Noord en Zuid Duitsland: de Noord en Zuid Expres.

1893 GLS opent Sauwerd - Roodeschool

In het Noorden van het land had de ontwikkeling van de spoorwegen een tijdje stil gestaan. Tot in Groningen de Groninger Locaalspoorweg-Maatschappij (GLS) wordt opgericht en een nieuwe lokaalspoorweg tevoorschijn komt. In 1893 opent een zijtak van de lijn Groningen - Delfzijl tot aan Roodeschool. De exploitatie is net als alle andere lijnen in Groningen in handen van de Staatsspoorwegen (SS).

1896 Opening Sittard - Heerlen - Herzogenrath door NZS

In Limburg was echter niet veel meer gebeurd. Ook hier was weinig aangelegd tot in 1891 de de Nederlandsche Zuider-Spoorwegmaatschappij (NZS) wordt opgericht. De NZS legt een lokaalspoorweg van Sittard via Heerlen naar Herzogenrath aan. De Staatsspoorwegen mogen de lijn exploiteren.

1898 SS neemt exploitatie Luik-Maastricht over

Nadat steeds meer Belgische spoorwegondernemingen overgenomen worden door de overheid wordt ook de lijn van Luik naar de grens genationaliseerd. Het Nederlandse deel gaat naar Staatsspoor.

1898 SS neemt exploitatie Tilburg - Turnhout over

Voor de lijn Tilburg - Turnhout geldt hetzelfde.

1898 SS neemt Sittard - Herzogenrath over

Na twee jaar neemt de SS de spoorlijn al over van de NZS en bouwt deze om tot hoofdspoorlijn. De verbinding is van groot belang voor de ontwikkeling van de Limburgse mijnen. Het reizigersvervoer is minder van belang.

1898 ULM legt Stichtse lijn aan

Ook in Utrecht is aan de beurt voor lokaalspoor: de Utrechtse Lokaalspoorwegmaatschappij legt een kort lijntje aan van station Den Dolder (NCS) naar Baarn, nabij het HIJSM station. het zou nog decennia duren voor de sporen verbonden werden. De NCS nam de exploitatie voor de lijn op zich. Dit was voor de NCS de eerste uitbreiding in vele vele jaren.

1898 SS neemt exploitatie Hasselt-Maastricht-Aken over

In juli 1898 gaat de exploitatie van het Nederlandse gedeelte van de verbinding na jaren onderhandelen over naar de SS.

1898 Exploitatie IJzeren Rijn naar Staatsspoor

Ook de exploitatie van de IJzeren Rijn wordt in 1898 door Staatsspoor overgenomen.

1898 Spoorlijn Alkmaar - Hoorn

Aan het eind van de negentiende eeuw legt de HSM de ruim zestien kilometer lange spoorlijn tussen Heerhugowaard en Hoorn aan. Het traject is in oktober 1898 geopend en verbindt de lijnen Alkmaar - Den Helder en Zaandam - Enkhuizen.

1899 Leiden - Woerden geliquideerd

In 1899 wordt de de Spoorwegmaatschappij Leiden-Woerden geliquideerd. Staatsspoor reed hier al sinds de overname van de NRS, dus reizigers merkten er weinig van.

1899 Ceintuurbaan Rotterdam

In Rotterdam legt de HIJSM een verbinging aan tussen het Maasstation - aangelegd door de NRS, maar nu in bezit van SS - naar het eigen station Delftse Poort. De ceintuurbaan gaat helemaal om de bestaande stad heen.

1899 Station IJmuiden verplaatst

Station IJmuiden wordt verplaatst van het provisorische station bij de sluizen naar de Vissershaven.

1902 HIJSM upgrade Haarlem-Zandvoort

Nadat de HIJSM de lijn enkele jaren geleden overgenomen had wordt de lijn Haarlem-Zandvoort opgewaardeerd van lokaalspoor tot hoofdspoor.

1902 Lokaalspoorweg Nijkerk - Ede-Wageningen

De Lokaalspoorwegen blijven opdoemen. De nieuwe lokaalspoorwegmaatschappij "De Veluwe" legt een lijn aan tussen Nijkerk, via Barneveld naar Ede. De lijn zal de bijnaam "Kippenlijn" krijgen. De Oosterspoorweg wordt ter hoogte van Barneveld gekruist, maar een verbinding is er niet. Wel wordt er op beide lijnen een station aangelegd zodat er overgestapt kan worden. De NCS exploiteert de lijn.

1903 NOLS: Zwolle-Ommen

Ook in Overijssel verrijst een nieuwe lokaalspoorlijn. De "Noordoosterlocaalspoorweg maatschappij" (NOLS) start met de aanleg van een flink netwerk. De eerste lijn wordt in 1903 geopend en verbindt Zwolle met Ommen. Alle lijnen van de NOLS zullen door de Staatsspoorwegen worden geëxploiteerd.

1905 NOLS: Ommen-Hardenberg

Na twee jaar wordt in fases de rest van de lijn opgleverd. Eerst tot aan Hardenberg.

1905 NOLS: Assen - Stadskanaal

In Juli van 1905 opent de NOLS Assen - Stadskanaal via Gasselternijveen.

1905 NOLS: Hardenberg-Coevorden

Vijf maanden na Ommen-Hardenberg komt ook de verlenging naar Coevorden gereed.

1905 NOLS: Coevorden - Stadskanaal

En nog eens vier maanden later rijden de treinen door naar Emmen en Gasselternijveen. Hier sluit de spoorlijn aan op de spoorlijn Assen – Stadskanaal die in juni 1905 gereed was gekomen.

1906 NOLS: Almelo - Mariënberg

De NOLS legt ook nog een zijtak aan naar Almelo. Een belangrijk baanvak voor goederen vanuit Twente richting het noorden. Er wordt ook doorgebouwd richting de haven van Delfzijl.

1907 ZHESM opent eerste spoorlijn: van Den Haag naar Scheveningen

In Zuid-Holland wordt de "Zuid-Hollandsche Electrische Spoorweg-Maatschappij" opgericht. De ZHESM heeft de primeur om als eerste een geëlektrificeerde spoorlijn aan te leggen. Het gaat wederom om een lokaalspoorweg. De HIJSM zal gaan rijden op de lijn, maar omdat het elektrische materieel en de elektriciteitscentrale nog niet gereed zijn begint de verbinding tussen Den Haag (HIJSM) en Scheveningen eerst nog met stoomtreinen.

1907 Zijtak Staatslijn K - Broek op Langedijk

Een bijna 2 kilometer lange spoorlijn tussen Sint Pancras en Broek op Langedijk wordt geopend op 2 mei 1907.

1908 Eerste elektrische spoorlijn van Nederland gereed: Hofpleinlijn

In oktober 1908 is het dan eindelijk zo ver. De eerste echte elektrische trein van Nederland! De ZHESM start met het vervoer op de "Hofpleinlijn": de lijn tussen Den Haag (station HIJSM) en Rotterdam Hofplein, een nieuw kopstation in Rotterdam. Het twee kilometer lange viaduct naar het eindstation Hofplein is bij opening één van de grootste gewapend betonnen bouwwerken ter wereld. Hoewel er ook een verbindingsboog tussen Scheveningen en Hofplein was maakten veel treinen kop op het Haagse station van de HIJSM (huidig Den Haag HS).

1909 Verbindingsboog Ceintuurbaan Rotterdam - Hofpleinlijn

Ook de Hofpleinlijn werd aangesloten op de Ceintuurbaan rond Rotterdam. Op die manier zijn alle spoorlijnen met elkaar verbonden rond Rotterdam. Het zou wel nog 18 jaar duren voor deze verbinding ook geëlektrificeerd werd.

1910 NOLS: Zuidbroek - Delfzijl

De NOLS had oorspronkelijk een verbinding met Harlingen gewild, maar nam uiteindelijk genoegen met Delfzijl. In 1910 werd de verbinding tussen Zuidbroek en Delfzijl geopend.

1910 NOLS: Stadskanaal - Zuidbroek

In Zuidbroek sluit de spoorlijn aan op Staatslijn B tussen Harlingen en Nieuweschans.

1913 Eindhoven - Roermond via Weert

Sinds de aanleg van Staatslijn E was het altijd flink omrijden geweest naar Limburg. Het spoor liep via Venlo. In 1913 wordt de veel kortere route via Weert geopend. Daar wordt aangesloten op de sporen van de IJzeren Rijn. De nieuwe spoorlijn betekent een aanzienlijke reistijdverkorting tussen grote delen van Nederland en Zuid-Limburg. De verbinding neemt dan ook vrijwel al het vervoer van de oude route via Venlo over.

1913 KLNS verlengt lijn tot Kampen Zuid

De gemeente Kampen was op slechte voet met de NCS komen te staan. Er waren meningsverschillen over de dienstregeling en gebruik van het station. Op initiatief van de gemeente werden de KNLS en HIJSM verzocht om de lijn naar Kampen door te trekken om zo meer concurrentie op het spoor te verkrijgen. Op 1 oktober 1913 wordt de lijn geopend.

1914 Heerlen - Schin op Geul

Aan het begin van de 20e eeuw worden in Zuid-Limburg zowel de mijnbouwactiviteiten als het spoorwegnet sterk uitgebreid. Tussen Heerlen en Schin op Geul wordt in 1914 een nieuwe goederenspoorlijn geopend. Een jaar later gaat ook het reizigersvervoer op de acht kilometer lange verbinding van start.

1919 NCS over naar SS

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden HIJSM en SS gedwongen om samen te werken bij de mobilisatie van militairen. Na de oorlog begraven beide bedrijven de strijdbijl en starten een verregaande samenwerking onder de naam "Nederlandse Spoorwegen". Van een fusie is nog geen sprake. Ook met de NCS wordt een dergelijke samenwerking gestart. Na twee jaar ging de NCS echter al geheel op in de SS. Hoewel er al vele jaren doorgaande treinen vanuit Rotterdam naar Groningen en Leeuwarden waren verviel nu eindelijk de situatie waarin Zwolle feitelijk uit twee kopstations bestond. Staatspoor neemt dan ook de exploitatie van de Kippenlijn en Den Dolder-Baarn over.

1919 NDBS failliet, exploitatie naar SS

Door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog was het internationale vervoer op de lijn Uden-Gennep en verder naar Duitsland al een tijdje gestaakt. De NBDS moest het nu alleen nog hebben van lokaal vervoer. Dat bleek onvoldoende om overeind te blijven. In 1919 ging de NBDS failliet en nam Staatsspoor de lijn aan Nederlandse zijde over. In 1925 wordt ook het Duitse deel genationaliseerd.

1920 HIJSM neemt KNLS over

Hoewel de HIJSM altijd al de exploitatie van de lijnen deed, neemt in 1920 HIJSM de KNLS volledig over. Het hele netwerk rond Apeldoorn is nu van de HIJSM.

1920 HIJSM neemt GOLS over

Na eerdere mislukte pogingen kreeg de HIJSM in 1920 dan eindelijk toestemming om de GOLS lijnen over te nemen. De HIJSM verzorgde al sinds begin de exploitatie.

1921 Verbinding Hilversum - Maliebaan met spoorlijn Utrecht - Amersfoort

Nu de spoorwegen steeds meer samenwerken kunnen de spoornetten ook beter verbonden worden. In oktober 1921 wordt de westelijke verbindingsbaan bij Blauwkapel geopend. Hierdoor is rechtstreeks treinverkeer tussen Hilversum en het Utrechtse Centraal Station mogelijk. Dit betekent al snel dat de meeste treinen niet meer naar het Maliebaanstation rijden.

1922 Opening Marnelijn

Nadat er al een tijdje een paardentram had gereden en er decennia over gepraat was, opende in 1922 eindelijk de spoorlijn Winsum - Zoutkamp, aangelegd door de GLS.

1923 HIJSM neemt ZHESM over

Hoewel de HIJSM al sinds het prille begin alle aandelen in handen had duurde het tot 1923 voor de ZHESM volledig op ging in de HIJSM.

1924 SS degradeert Boxtel-Goch tot Lokaalspoor

De NDBS had niet voor niets moeite gehad met lokaal vervoer de lijn overeind te houden: de lijn was met grootse internationale ambities aangelegd en had dus juist de dorspkernen vermeden. En nu moest de lijn het juist van regionaal vervoer hebben. Daarbij komen bussen steeds vaker als alternatief op. In 1924 wordt de lijn gedegradeerd tot lokaalspoor.

1925 HIJSM koopt Almelo - Oldenzaal Grens

In 1924 was het Duitse deel van de lijn genaast door de overheid en overgenomen door de Deutsche Reichsbahn. In Nederland koopt in 1925 de HIJSM (die de lijn al enige jaren exploiteerde) de lijn. De AS wordt daarmee geliquideerd.

1926 NWSM over naar HIJSM

De HIJSM had de afgelopen jaren een flink aantal overnames gedaan op lijnen waar zij toch al de exploitatie verzorgden. de NWSM hadden ze nog niet overgenomen. Sterker: de NWSM verdiende grof geld aan het transport van de HIJSM, terwijl de HIJSM er verlies maakte. Uiteindelijk grijpt de overheid in. De lijn wordt overgenomen en HIJSM kan blijven rijden.

1926 Sluiting zijtak Broek op Langedijk

Na slechts enkele jaren dienst wordt het baanvak alweer gesloten.

1928 Sluiting station Moerdijk SS

De functie als overstappunt op de veerboten naar Rotterdam was al lang verloren. Toch had Moerdijk nog jaren een eigen station gehouden van de Staatspoorwegen. In 1928 werd het station dan toch nog opgeheven en daarmee ook de verbinding met Lage Zwaluwe.

1931 Sluiting Winterswijk - Bocholt

Ook dit baanvak had gekwakkeld sinds de Eerste Wereldoorlog. De economische crisis in 1929 maakte een definitief einde aan het internationale vervoer.

1932 Overstapstation Lunetten wordt gesloten

Door de verbindingsboog ten noorden van Utrecht is het overstapstation en daarmee het spoor tussen Maliebaan en Lunetten niet meer van belang. De meeste treinen rijden al over het boogje naar Utrecht Centraal. Het station wordt gesloten.

1933 Sluiting Hattem - Kampen Zuid

Door de inmiddels verregaande samenwerking van de spoorwegen was er van concurrentie weinig gekomen. De lijn was in 1925 al tot tramlijn gedrageerd en in 1933 valt het doek definitief. De lijn wordt vrijwel direct opgebroken.

1934 ULS gaat op in SS

In 1934 werd de ULS overgenomen door de staat en geliquideerd. Staatsspoor kon blijven rijden over de lijn.

1934 Aanleg Gouda-Alphen

Tussen Gouda en Alphen wordt een nieuwe lijn aangelegd. Het gebied is door de vele kwekerijen sterk in ontwikkeling. De bodem blijkt bijzonder slap, waardoor de bouw wel erg lang duurde.

1934 Einde reizigersvervoer Tilburg - Turnhout

Nadat SS en HIJSM meer gingen samenwerken werd besloten het internationaal vervoer vooral via Roosendaal af te gaan wikkelen. Daarmee verloor de verbinding via Tilburg snel aan belang. In oktober 1934 werd het reizigersvervoer gestaakt.

1934 Einde reizigersvervoer NOLS tussen Zuidbroek en Delfzijl

Net als op de meeste NOLS lijnen viel het vervoer tegen. Op 1934 wordt het vervoer gestaakt op het meest noordelijk gelegen NOLS lijntje.

1936 Sluiting Venlo - Büderich

Na een onderbreking tijdens de Eerste Wereldoorlog, wordt het spoorvervoer tussen Venlo en het Duitse Straelen in oktober 1939 definitief gestaakt.

1936 Einde reizigersvervoer Ruurlo - Hengelo

In oktober 1936 wordt het reizigersvervoer op de voormalige GOLS-lijn gestaakt. Een deel van het traject wordt opgebroken. Tussen Haaksbergen en Boekelo is nu nog steeds een restant van de lijn in gebruik als Museumspoorlijn.

1937 Einde reizigersvervoer Ruurlo - Doetinchem

Een jaar later is het de beurt aan het zuidelijke stuk tussen Ruurlo en Doetinchem.

1937 Einde reizigersvervoer Boekelo - Enschede Noord en Winterswijk - Neede

De sluiting van voormalige NOLS lijnen gaat in oktober 1937 door met sluiting van Boekelo - Enschede Noord en Winterswijk - Neede. In Winterswijk wordt vanaf nu al het treinverkeer via het NWS station afgewikkeld. Het voormalig NOLS station wordt gesloten.

1938 Sluiting Barneveld - Nijkerk

In 1935 werd ook "De Veluwe" door de overheid overgenomen en geliquideerd. Staatsspoor kon blijven rijden. De spoorbedrijven werkten steeds intensiever samen (ook in het samenwerkingsverband "Nederlandse Spoorwegen" (NS)). Er wordt een verbindingsboog tussen de Staatsspoor-Kippenlijn en de HIJSM-Oosterspoorweg aangelegd. Het zuidelijk deel blijkt belangrijker dan het noordelijk deel en dankzij de nieuwe samenwerking kunnentreinen vanuit Ede en Barneveld nu naar Amersfoort over HIJSM spoor. Het noordelijk deel wordt opgeheven.

1938 Oprichting NV Nederlandse Spoorwegen

Hoewel SS en HIJSM al jaren intensief samenwerkten in een gelijknamig samenwerkingsverband, wordt in 1937 officieel de NV Nederlandse Spoorwegen opgericht. Men had dat op 8 augustus willen doen, precies een eeuw na de oprichting van de HIJSM, maar dat was op een zondag en dus niet mogelijk. Op 1 januari werden de HIJSM, SS en nog overgebleven kleine spoorbedrijven geliquideerd en bestond er nog maar 1 spoorbedrijf in Nederland: de NS.

1938 Sluiting Emmen - Gasselternijveen

De voormalige NOLS lijnen hebben het zwaar door concurrentie van andere vervoersmiddelen en de kleine hoeveelheid inwoners. In 1934 valt het doek voor Emmen - Gasselternijveen.

1939 Einde reizigersvervoer Gent - Terneuzen

De lijn was vooral aangelegd voor goederenvervoer. Reizigersvervoer was nooit echt van de grond gekomen. Eind jaren '30 sluit de lijn voor reizigersvervoer. Voor goederenvervoer blijft de lijn nog open en wordt in de jaren '60 zelfs een nieuwe brug aangelegd.

1939 Sluiting Stadskanaal - Assen en Stadskanaal - Zuidbroek

Slechts enkele maanden later wordt ook het vervoer op de lijnen vanuit Stadskanaal naar Assen en Zuidbroek gestaakt.

1939 Mobilisatie: NS onder militair bevel

In 1939 worden de eerste effecten van de Tweede Wereldoorlog duidelijk op het Nederlandse spoor. Op 29 augustus, net voor de Duitse inval in Polen, komen de Nederlandse Spoorwegen onder militair bevel te staan. Op die dag begint ook de mobilisatie, wat betekent dat het reguliere treinverkeer grotendeels wordt gestaakt. Hierna wordt het spoorboekje grotendeels hervat, op de internationale treinen naar Duitsland na. Lokaal verkeer de grens over blijft wel rijden.

1939 Sluiting Harmelen - Breukelen

Nu NS één bedrijf was geworden was er geen reden meer om te concurreren via de "Nieuwe Lijn". Het reizigersvervoer wordt in 1939 gestaakt. Voor goederen blijft de lijn nog wel actief.

1939 Sluiting station Amsterdam Weesperpoort

Ook in Amsterdam is het niet meer nodig om een apart station voor de lijn naar Utrecht in stand te hoden. Alle treinen kunnen nu naar Amsterdam Centraal gaan rijden. Op de plek van de oude verbindingsboog wordt een volwaardige spoorlijn aangelegd. Station Weesperpoort sluit de deuren. Iets zuidelijker wordt het nieuwe station "Amsterdam Amstel" in gebruik genomen, dat de functie van Weesperpoort overneemt.

1939 Sluiting Utrecht HIJSM (Maliebaan)

En uiteraard had de eenwording ook in Utrecht gevolgen. Vanaf nu reden alle treinen vanaf Hilversum naar Utrecht Centraal. Het voormalige station van de HIJSM aan de Maliebaan wordt gesloten. In 1954 wordt er het Spoorwegmuseum geopend.

1940 Duitse aanval op Nederland

Vrijwel alle bruggen over de IJssel en de Maas waren al met springstof uitgerust om in geval van oorlog tot ontploffing te brengen. Zo kon de vijand in elk geval geen gebruik van de Nederlandse infrastructuur maken. In mei 1940 worden dan ook vrijwel alle bruggen opgeblazen. Alleen voor de brug bij Gennep in het Duits Lijntje komt dit te laat.

Vanaf 16 mei 1940 wordt er weer een beperkte dienstregeling gereden in de Randstad, met uitlopers naar Arnhem, Apeldoorn en Hattemerbroek. In juni rijdt alweer 40% van de dienstregeling van 1939, en eind 1940 zijn vrijwel alle grote rivierbruggen (provisorisch) hersteld, met uitzondering van de IJsselbrug bij Zutphen, die pas in 1941 weer in gebruik genomen wordt.

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog heeft het spoor opnieuw flink te lijden onder de oorlog. Bij het terugtrekken van de Duitse bezetters vernielen zij grote delen van het spoornet. Nederlands materieel werd in heel Europa aangetroffen

1940 Sluiting Winterswijk - Grens

Met het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog wordt het personenvervoer tussen Winterswijk en Borken gestaakt. Na de oorlog wordt besloten de grensoverschrijdende reizigersdienst niet te hervatten. Het doek valt dus definitief.

1940 Heropening enkele NOLS lijnen

Het traject Emmen - Gasselternijveen is zowel na het begin als na afloop van van de Tweede Wereldoorlog enkele maanden in gebruik voor het vervoer van reizigers. Vooral brandstofschaartse zorgt deze periodes voor veel vraag naar vervoer per spoor.

1940 Sluiting Emmen - Gasselternijveen

Na enkele maanden wordt het vervoer op het deel tussen Emmen en Gasselternijveen alweer gestaakt.

1940 Einde Marnelijn

Tegenvallend vervoer had de lijn sinds de opening parten gespeeld. In 1938 was het personenvervoer al even gestaakt geweest. Eind 1940 is het definitief voorbij.

1942 Hooghalen – Kamp Westerbork

Vanaf juli 1942 wordt kamp Westerbork door de Duitse bezetters gebruikt als doorgangskamp, vanwaar treinen naar vernietigingskampen in Duitsland rijden. In eerste instantie rijden deze treinen vanaf station Hooghalen, maar in juli 1942 krijgt NS van de bezetter de opdracht een aansluiting op het landelijke spoorwegnet te realiseren. De enkelsporige lokaalspoorweg naar kamp Westerbork wordt in oktober 1942 in gebruik genomen.

1944 Sluiting Barneveld - Ede-Wageningen

Ook de rest van de Kippenlijn moet er in september 1944 aan geloven door materieelgebrek.

1944 Einde reizigersdienst Uden - Gennep

Na de spoorwegstaking van september 1944 is het reizigersvervoer tussen Uden, Gennep en Duitsland niet meer hervat.

1944 Spoorbrug Rhenen - Kesteren vernield

In 1940 was de brug al bewust door de Nederlanders vernield. De aangebrachte springstof was op het laatste moment tot ontploffing gebracht. De brug was wel provisorisch gerepareerd en gedurende de oorlog werd er nog zo goed en zo kwaad als mogelijk over gereden. In oktober 1944 werd de brug opnieuw vernietigd, deze keer door een aanval van de Geallieerden. In december 1944 maakten de Duitse troepen de brug definitief onklaar. Hoewel dit de meest directe verbinding tussen Amsterdam en Nijmegen was is de brug nooit meer hersteld. De fundamenten werden wel voor een verkeersbrug gebruikt.

1945 Opheffing spoor Westerbork

Direct na de oorlog wordt het spoor naar Westerbork opgebroken. De rails worden elders gebruikt voor de wederopbouw.

1945 Emmen - Gasselternijveen weer open

Na de bevrijding is de spoorlijn herlegd en heropend. Belangrijkste reden is deze keer dat het herstel van de hoofdspoorlijn tussen Zwolle en Groningen veel tijd kost en er zo een alternatief tracé beschikbaar is.

1945 Doek valt definitief voor Emmen - Gasselternijveen

Na enkele maanden valt het doek definitief voor deze verbinding.

1947 En ook voor Stadskanaal - Gasselternijveen - Assen

Vanwege materieelgebrek wordt het verkeer eerst tijdelijk gestaakt en vervangen door bussen. Uiteindelijk wordt de staking definitief en in 1950 stopt ook het vervangend busvervoer.

1948 Sporen Zeeuws-Vlaanderen naar NS

In 1948 worden de bedrijven Gent-Terneuzen en Mechelen-Terneuzen geliquideerd en gaan beide lijnen naar de Vlaamse en Nederlandse overheid. Er is dan al jaren geen reizigersvervoer meer op Gent-Terneuzen.

1949 Reizigersvervoer over de Miljoenenlijn

De lijn was al in 1934 geopend voor met name vervoer van kolen. Het heuvellandschap had de aanleg behoorlijk prijzig gemaakt en daarom kreeg de lijn al snel de bijnaam "Miljoenenlijn". In 1949 wordt de lijn ook voor reizigersvervoer geopend.

1950 Definitief einde IJzeren Rijn

Eigenlijk was de IJzeren Rijn al sinds de eerste wereldoorlog nog nauwelijks van toegevoegde waarde. De Duitsers hadden de Montzenroute aangelegd als alternatieve verbinding met Antwerpen. Deze tunnel ging bijna onder het drielandenpunt op de Vaalserberg heen en reed zo precies om Nederland heen. Grensoverschrijdend personenvervoer wordt vanaf de jaren '50 opgeheven. Het goederenvervoer komt pas op 1991 tot een einde.

1950 Sluiting Boxtel - Uden

De Nederlandse economie bloeit op en het autoverkeer komt in rap tempo op. Het spoor is vaak versleten en wordt steeds minder rendabel. Een reeks van sluitingen volgt.

Het "Duits lijntje" had al decennia een moeilijk bestaan. De lijn is nauwelijks van toegevoegde waarde en het gedeelte na Uden was al buiten gebruik. In 1950 staakt NS het reizigersvervoer op de lijn definitief.

1950 Definitieve sluiting Dieren - Apeldoorn

Het traject was in de voorgaande jaren al bij vlagen open en dicht geweest. Op 1 augustus 1950 valt het doek definitief. Vanaf 1975 rijden er toeristische stoomtreinen op de lijn.

1950 Sluiting Lage Zwaluwe - 's Hertogenbosch

Ook de Langstraatspoorlijn of Halve Zolenlijn kan het hoofd niet boven water houden. Bussen en auto's nemen de functie steeds sneller over.

1950 Sluiting Landgraaf - Herzogenrath

Sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was het grensvervoer al stilgevallen. Tot 1950 werd er echter wel nog tot Haanrade gereden. In 1950 werd ook dit vervoer opgeheven.

1950 Sluiting Apeldoorn - Zwolle

Slechts enkele maanden na het zuidelijk deel vanaf Dieren wordt ook op het noordelijk deel van de voormalige KNLS lijn het vervoer opgeheven.

1951 Kippenlijn terug in gebruik

Toch waren het niet alleen sluitingen begin jaren '50. Op 20 mei 1951 wordt het zuidelijk deel van de "Kippenlijn" weer in gebruik genomen.

1951 Einde reizigersverkeer Mechelen - Terneuzen

In 1951 is het definitief gedaan met reizigersvervoer op Zeeuws Vlaanderen, als ook op de spoorlijn Mechelen - Terneuzen de laatste reizigerstrein wordt opgeheven.

1952 Heropening Harmelen - Breukelen

En in 1952 wordt ook de verbinding Harmelen - Breukelen weer voor reizigersverkeer geopend.

1953 Sluiting Stadskanaal - Zuidbroek

Ook hier valt het doek na een aantal sluitingen en heropeningen defintief in 1953.

1953 Aansluiting Nieuwerkerk - Rotterdam

Nadat in 1899 de Ceintuurbaan in Rotterdam was geopend ontstond er al vrij snel een discussie om de treinen vanaf Utrecht ook naar station Rotterdam Delftse Poort te leiden via een nieuw traject tussen Nieuwerkerk en de Ceintuurbaan. In 1940 was station Maas volledig verwoest en al in 1942 was gestart met de aanleg van de nieuwe spoorbaan. Pas 10 jaar later was de spoorbaan af door grote tegenslagen bij de bouw op de slappe grond en doordat de bouw op last van de bezetter stil had gelegen tusesn 1943 en het einde van de oorlog. Station Maas was nu niet meer nodig.

1953 Sluiting Den Haag - Scheveningen

In de stad waren de voorzieningen voor auto's, bussen en trams goed. Het treinverkeer liep hierdoor drastisch terug. Bovendien kon de gemeente de grond goed gebruiken. In 1953 reed de laatste trein op het traject en direct daarna werd de lijn inclusief de verbindingsbogen op de Hofdpleinlijn gesloopt.

1954 Sluiting Maastricht - Hasselt

De lijn Maastricht - Hasselt is in 1944 een aantal maanden buiten dienst geweest vanwege een vernielde spoorburg over de Maas, die vervangen wordt door een provisorische brug. Reizigerstreinen blijven dan nog tien jaar over deze provisorische brug rijden, tot in april 1954 het reizigersvervoer wordt gestaakt.

1957 Opening Velsertunnel

De draaibrug bij Velsen leverde teveel hinder op voor zowel het scheepvaartverkeer als het spoorverkeer. Een oplossing werd gevonden in de aanleg van een nieuwe tunnel: de Velsertunnel. Gelijktijdig werd ook een autotunnel aangelegd met dezelfde naam, maar constructief gezien liggen de twee los van elkaar. De spoorlijn kwam hierdoor enkele kiometers oostelijker te liggen. Het oude traject bleef ten zuiden van het Noordzeekanaal nog wel in gebriuk voor het treinverkeer naar IJmuiden.

1961 Zwolle - Emmen wordt hoofdspoor

In mei 1968 wordt de maximumsnelheid op het traject Zwolle-Emmen verhoogd naar 100 km/h. Daarmee is de lijn vanaf nu officiëel Hoofdspoor.

1975 Verbindingsboog Den Haag Centraal - Laan van NOI

Terwijl in Amsterdam, Utrecht en Rotterdam alle treinen inmiddels op 1 Centraal Station stopten, werd in Den Haag nog altijd onderscheid gemaakt tussen station HS en station SS. In 1973 wordt station SS bestempeld als "Centraal Station". Daarvoor krijgt het station in 1975 ook een verbinding richting Leiden en Amsterdam. Een verbindingsboog tussen het nieuwe Centraal Station en station Laan van NOI wordt geopend. Ook de treinen van de Hofpleinlijn gaan hier gebruik van maken en rijden vanaf nu naar Den Haag Centraal. Tot slot wordt een aftakking van de Hofpleinlijn naar groeikern Zoetermeer gepland, zodat ook deze lijn via de boog op het Centraal Station kan worden aangesloten.

1977 Eerste deel Zoetermeer Stadslijn

Al sinds de Tweede Wereldoorlog gaat het niet bijzonder goed met het spoor in Nederland. In de jaren '50 waren veel lijnen gesloten en daarna werd er nauwelijks nog nieuwe infrastructuur aangelegd. De opmars van de auto lijkt niet te stoppen. Om het tij te keren presenteert NS in 1969 "Spoor naar '75", met een compleet nieuwe dienstregeling en visie op lange afstandvervoer (Spoorslag '70) en een frisse nieuwe huisstijl.

De geplande woonwijken van groeikern Zoetermeer groeien als kool en de trein vormt een belangrijke ruggegraat. De treinen zullen een grote cirkel door de stad rijden en alle woonwijken aandoen. In juni 1977 opent het eerst deel tot aan Zoetermeer Centrum-West.

1978 Zoetermeer Stadslijn verlengd naar Segwaert

Enkele maanden later wordt de lijn verlengd tot station Segwaert. Voor de groei van Zoetermeer nog een zelfstandig dorpje, nu een wijk van Zoetermeer.

1978 Schiphol - Amsterdam Zuid

Een ander belangrijk plan naast de Zoetermeer Stadslijn is het plan om een spoorlijn aan te leggen tussen Amsterdam Rijksmuseum en Den Haag via de snel groeiende luchthaven Schiphol. Het oorspronkelijke plan was om na station Amsterdam Zuid via een tunnel een station te openen onder het Museumplein in Amsterdam. Dit moest een enorm knooppunt voor treinen uit alle landsdelen en metro's uit alle wijken van Amsterdam worden. Maar vooralsnog was dit een geïsoleerd lijntje, dat niet verbonden was met de rest van het spoornet. Behalve dan via het net van Lokaalspoorlijnen van de "Haarlemmermeerspoorlijnen".

1979 Voltooiing Zoetermeer Stadslijn

In september 1979 wordt ook de verbinding tussen de haltes Segwaert en Meerzicht in gebruik genomen. De treinen van de Zoetermeer Stadslijn worden de eerste jaren na opening gesplitst op station Centrum-West, waarna één deel linksom gaat en één deel rechtsom. Na terugkomst op Centrum-West rijden de twee delen weer gecombineerd naar Den Haag. Dit blijkt erg storingsgevoelig en dus wordt al snel overgestapt op een systeem waarin beurtelings linksom of rechtsom wordt gereden.

1981 Verlenging Schiphollijn naar Amsterdam RAI

Tijdens het touwtrekken over hoe de lijn naar Museumplein moest worden aangelegd, wordt in elk geval vast de verlenging naar RAI gerealiseerd.

1981 Verlenging Schiphollijn naar Leiden

Tegelijk wordt de lijn ook naar Leiden verlengd. Daar wordt de lijn voor het eerst verbonden met het nationale spoornetwerk.

1981 Reactivering De Haar - Rhenen

Sinds de vernietiging van de brug tussen Rhenen en Kesteren was de spoorlijn van Amersfoort naar Kesteren in onbruik geraakt. Nadat Veenendaal als groeikern wordt aangewezen wordt de lijn opgeknapt en bij de Haar een nieuwe aansluiting gemaakt op de spoorlijn Arnhem-Utrecht. In Mei 1981 wordt de lijn voor reizigersvervoer weer geopend.

1981 Sluiting Enschede - Gronau

Het baanvak was al jaren niet erg belangrijk meer. Veruit het meeste vervoer ging via Oldenzaal de grens over. Al enkele keren was het tijdelijk gesloten geweest. In 1981 is het definitief over.

1983 Hemtunnel in gebruik

Nadat in 1974 de Hembrug voor de zoveelste keer was aangevaren was besloten om ook deze brug door een tunnel te vervangen. In 1983 wordt de Hemtunnel in gebruik genomen. Tegelijk wordt een geheel nieuw tracé in gebruik genomen via de Amsterdamse Havens langs het nieuw geplande station Sloterdijk. De eerste fase daarvan wordt hiermee in gebruik genomen.

1983 Sluiting lijn naar IJmuiden

De lijn was aan een flinke renovatie toe maar door de lage reizigersaantallen werd besloten dat dit niet de moeite waard was. Dus werd de lijn gesloten.

1985 Verlegging Oude Lijn in Amsterdam

Er is een nieuw groot station Amsterdam Sloterdijk gepland, waar zowel de Oude Lijn, de Zaanlijn als de Schiphollijn samenkomen. De spoorlijn vanuit Zaandam liep hier al langs, maar in 1985 wordt ook de Oude Lijn naar het nieuwe station verlegd. Daarmee komt een deel van de oudste spoorlijn van Nederland te vervallen.

1985 Elektrificatie Luik-Maastricht

Na de elektrificatie wordt de spanningsovergang ten zuiden van Maastricht Randwyck gelegd. Op die manier kunnen NS treinen nog tot de nieuwe wijk rijden. Ten zuiden daarvan rijden alleen nog de Belgische Spoorwegen. Het Nederlandse station Eijsden is daarmee alleen bereikbaar voor treinen die geschikt zijn voor de Belgische bovenleidingsspanning van 3000 volt.

1986 Opening Westtak

In 1986 wordt het kruisstation Sloterdijk voltooid met de aanleg van de Westtak. Er wordt daarvoor een grote boog aangelegd, deels over het oude traject naar Zaandam, daarna omhoog en over het spoor van de Oude Lijn heen. Via deen spoordijk door Amsterdam West wordt de lijn op de Schiphollijn aangesloten. Daarmee is er nu een rechtstreekse verbinding tussen Amsterdam Centraal en Schiphol.

1987 Flevolijn Weesp-Almere

Ook over de Flevolijn werd al jaren gediscussieerd. De groeikern van Amsterdam moest uiteraard aangesloten worden. Hoewel bij de aanleg van de Flevopolder een spoorlijn altijd al bedacht was, was zowel aan de Amsterdam zijde als in de Flevopolder waardevol natuurgebied. Dit leidde tot maatschappelijke discussies. Zodat uiteindelijk pas in 1987 de spoorlijn in gebruik genomen werd.

1988 Sluiting Kerkrade - Simpelveld

Het gedeelte van de lijn tussen Landgraaf en Kerkrade was in 1986 geëlektrificeerd, tegelijk met het traject Heerlen-Landgraaf. Het gedeelte tussen Kerkrade en Simpelveld wordt 2 jaar later gesloten.

1988 Flevolijn: Almere - Lelystad

In augustus 1988 wordt ook het tweede deel van de Flevolijn in gebruik genomen. Oorspronkelijk was het de bedoeling om de Flevolijn dwars door de Oostvaardersplassen aan te leggen. Na protesten van de natuurbeweging wordt in 1981 door minister Zeevalking besloten om het tracé te verleggen. Deze omlegging werd door de vorm het 'badkuiptracé' genoemd.

1990 Verbinding Betuwelijn - Nijmegen wordt opgeheven

In 1990 rijden de laatste reguliere reizigerstreinen over deze boog. Voor de aanleg van de goederenspoorlijn Betuweroute wordt de boog uiteindelijk geheel opgebroken.

1991 Sluiting Nijmegen - Kleef

Ooit de eerste spoorverbinding van Nijmegen. Maar inmiddels weinig meer waard. Station Groesbeek was al ruim voor de oorlog gesloten. Doordat de spoorbrug bij Kesteren nooit hersteld was, had de verbinding voor internatoniaal verkeer weinig meer te bieden. In 1991 wordt de lijn definitief gesloten voor reizigersvervoer.

1992 Sluiting Schin op Geul - Aken en heropening Landgraaf - Herzogenrath

Nadat enkele jaren terug Kerkrade - Simpelveld al gesloten was, wordt nu ook het deel tussen Simpelveld en Schin op Geul en tussen Simpelveld en de duitse grens gesloten.Vanaf dat jaar wordt de lijn als museumlijn in gebruik genomen door de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij.

Daarmee komt ook de verbinding met Aken te vervallen. Om toch een verbinding met Aken te behouden wordt het baanvak tussen Landgraaf en Herzogenrath weer heropend.

1993 Opening Amsterdam Rai - Weesp

Van een verbinding naar het Museumplein was het na jaren gesteggel niet gekomen. Met de opening van dit laatste deel is de Schiphollijn voltooid. Het traject was niet geheel nieuw, want op een deel van dit traject lag al een verbindingsspoor dat het rangeerterrein Watergraafsmeer verbond met het spoor naar Utrecht. Net als op station Sloterdijk wordt ook hier een kruisstation ontworpen op de kruising met de spoorlijn naar Utrecht: station Duivendrecht. Dit moest een ware "overstapmachine" worden, in de dan nog nauwelijks bebouwde omgeving.

1996 Eerste nieuwe concurrentie op het spoor: LOVERS rail.

In de jaren '90 wordt een nieuw tijdperk op het spoor ingeluid. NS gaat alleen nog als vervoerder verder en de gehele infrastructuur gaat verder onder het nieuwe ProRail. Verder krijgt NS, nadat het decennialang een monopolie positie op het spoor heeft gehad, voor het eerst weer concurrentie op het spoor.

De eerste concurrent was Lovers Rail, dat vanaf 1996 een treindienst tussen Amsterdam Centraal en IJmuiden: de Kennemerstrand Expres. Het traject naar IJmuiden lag er daarvoor al jaren verlaten bij. Lovers Rail huurde locomotieven van NS en kocht rijtuigen uit Belgie.

Lovers Rail exploiteert in deze tijd ook enkele toeristentreinen tussen Amsterdam en Lisse, onder de naam Keukenhof Expres (niet opgenomen) en luxe treinen tussen Amsterdam en Haarlem onder de naam Optio (niet opgenomen).

1998 Sluiting IJmuiderlijn

De eerste concurrentie was al snel weer voorbij. Geen van de Lovers lijnen was een commercieel succes. De lijn naar IJmuiden werd al snel ingehaald door de komst van een snelle bootverbinding: Fast Flying Ferry.

1998 Eerste aanbesteding lijn: Almelo - Mariënberg naar Oostnet

Na 1996 was de treinverbinding tussen Almelo en Mariënberg samen met 29 andere lijnen als verlieslatend gemarkeerd. Het plan was om deze lijn af te stoten en te vervangen door een busdienst. Met de nieuwe mogelijkheden voor concurrentie op het spoor startten de Regio twente en de Provincie Overijssel een aanbesteding voor de lijn. Vanaf 1998 start op dit traject de eerste echte concurrent op het spoor: Oostnet.

1999 NS stopt met internationaal vervoer Eindhoven-Keulen

Nadat 4 jaar eerder de rechtstreekse verbinding vanuit Den Haag was opgeheven stopt in 1999 ook de verbinding Eindhoven-Keulen. Vanaf dat moment verzorgt DB Regio regionale diensten met Venlo als eindpunt.

1999 Syntus neemt vervoer in Achterhoek over

In 1991 was NS in de Achterhoek een nauwe samenwerking met busvervoerder GSM gestart. Zo werd er niet meer geconcurreerd met paralelle lijnen, maar sloten de buslijnen aan op het spoor via het "visgraatmodel". Uiteindelijk leidde deze samenwerking tot de oprichting van het gezamelijke bedrijf Syntus (synergie tussen bus en trein). In 1999 neemt Syntus vervoer op Zutphen-Winterswijk en Doetinchem-Winterswijk over.

1999 Friese lijnen naar NoordNed

In mei 1999 gaan de Friese lijnen van de "Noordelijke Nevenlijnen" over naar NoordNed, een bedrijf waarvan NS in eerste instantie óók mede aandeelhouder was, samen met Arriva. NoordNed zou net als het model in de Achterhoek ook het busvervoer in de regio voor rekening nemen.

1999 Oostnet gaat op in Connexxion, exploitatie Syntus.

In 1999 gaat Oostnet net als veel andere streekvervoerders op in Connexxion. Connexxion besteedt de exploitatie uit aan Syntus, dat opvallend genoeg weer deels van NS is.

2000 Ook Groningse lijnen naar NoordNed

Vanaf juni 2000 werden ook de andere Noordelijke Nevenlijnen onder de naam NoordNed voortgezet. Zo is er nu op verscheidene plekken in het land "concurrentie", maar is NS overal nog op zijn minst aandeelhouder.

2001 Heerlen - Aken naar DB Regio

In 2001 wordt Heerlen - Aken onderdeel van de Euregiobahn van DB Regio rond Aken. Vanaf Heerlen is er een internationale stoptreinverbinding naar Herzogenrath.

2003 Opening Hemboog

De Hemboog verbindt de spoorlijn Zaandam - Amsterdam Centraal met de lijn Amsterdam Centraal - Schiphol ter hoogte van station Sloterdijk en maakt een rechtstreekse verbinding mogelijk tussen het noorden van Noord-Holland en de luchthaven Schiphol. Er wordt een perron geopend dat officieel onderdeel is van Station Sloterdijk, maar daar volledig gescheiden van ligt.

2003 Opening Gooiboog

De in 1987-88 aangelegde Flevolijn gaf Flevoland alleen een aansluiting richting Amsterdam. Bij de ontwikkeling van plannen voor die spoorlijn was de Gooiboog ook al ingetekend. Na veel procedures, discussie en aanpassingen van het ontwerp wordt de boog op 14 december 2003 in gebruik genomen.

2003 Arriva neemt alle aandelen NoordNed over

In 2003 neemt Arriva ook het aandeel van NS in NoordNed over. Vanaf nu is Arriva de enige eigenaar. De merknaam "NoordNed" wordt nog tot 2006 gevoerd, waarna de eigen merknaam Arriva gebruikt wordt. Voor het eerst heeft NS op een aanzienlijk deel van het spoor echt geen zeggenschap meer.

2003 Zutphen - Oldenzaal naar Syntus

Na een openbare aanbesteding mag Syntus tien jaar lang ook op dit baanvak rijden.

2005 Syntus neemt treinvervoer Tiel-Arnhem over

De treindienst tussen Geldermalsen en Arnhem was al een tijdje gesplitst in Tiel, doordat het deel westelijk van Tiel geëlektrificeerd was. Vanaf 2005 neemt Syntus het treinvervoer op het oostelijk deel over.

2006 Opening Utrechtboog

De Utrechtboog is een spoorviaduct dat sinds 12 maart 2006 een rechtstreekse treinverbinding mogelijk maakt tussen de luchthaven Schiphol en Utrecht. Met deze boog is overstappen in station Duivendrecht niet meer nodig, waardoor de reistijd sterk werd verminderd.

2006 Sluiting Zoetermeer Stadslijn en Hofpleinlijn

Op 3 juni 2006 worden de Hofpleinlijn en de Zoetermeer Stadslijn gesloten voor het treinverkeer en omgebouwd voor RandstadRail, een samenwerkingsverband tussen de Rotterdamse RET en de Haagse HTM. Het Rotterdamse metronet en het Haagse tramnet zijn via de voormalige Hofpleinlijn met elkaar verbonden. In september 2006 is de ombouw gereed. Twee maanden later wordt het baanvak officieel heropend. In augustus 2010 wordt de tunnel tussen Rotterdam Kleiweg en Rotterdam Centraal in gebruik genomen en wordt het baanvak tussen Kleiweg en Hofplein definitief gesloten.

2006 Arriva neemt vervoer op Dordrecht - Geldermalsen over

Ook deze lijn stond op het lijstje van onrendabele spoorlijnen. Per december 2006 wordt de lijn overgedragen van het Rijk aan de provincie Ziud-Holland, die de exploitatie aanbesteedde aan Arriva. Net als veel andere regoinale concessies omvatte de concessie ook het overige openbaar vervoer in de regio.

2006 Aanbesteding Maaslijn en Heuvellandlijn

De provincie Limburg heeft het reizigersvervoer op de Maaslijn en de Heuvellandlijn eind 2006 overgenomen van het Rijk. Daarom zijn de Maaslijn en Heuvellandlijn samen met het overige openbaar vervoer in Limburg openbaar aanbesteed in twee percelen, Noord- en Midden-Limburg en Zuid-Limburg. Beide concessies zijn met ingang van 10 december 2006 verleend aan Veolia Transport en hebben een looptijd van tien jaar.

2006 Concessie Valleilijn naar Connexxion

De spoorlijn Amersfoort - Ede (eerder bekend als de Kippenlijn) wordt aanbesteed en gewonnen door Connexxion, die hier de merknaam Valleilijn gebruikt.

2009 Opening HSL Zuid

Sinds de Schiphol- en Flevolijn waren er nauwelijks nog grote uitbreidingen van het spoornet geweest. Wel werd er al decennialang gesproken over de aanleg van één of meerdere hogesnelheidslijnen, zodat Nederland op het europese HSL-net kon worden aangesloten. Er werden 3 projecten gestart: HSL-Zuid (richting Antwerpen), HSL-Oost (richting Ruhrgebiet) en HSL-Noord (richting Groningen, ook wel Zuiderzeelijn).

Uiteindelijk werd alleen met de aanleg van de HSL-Zuid begonnen. In Juni 2009 reden de eerste binnenlandse treinen en in december 2009 werd de lijn in zijn geheel in gebruik genomen.

2009 Maas-Wupper-Express

Vanaf december 2009 neemt Keolis onder de merknaam "EuroBahn" de regionale treinen vanuit Duitsland naar Venlo over. Deze lijn wordt ook wel de Maas-Wupper-Express genoemd.

2011 Heractivering Zuidbroek - Veendam

Na decennia wordt de spoorlijn tussen Veendam en Zuidbroek in mei 2011 weer in gebruik voor reizigersvervoer. Al geruime tijd hadden plannen in die richting bestaan. De spoorlijn werd, voorafgaand aan de ingebruikname, opgeknapt en aangepast. Arriva verzorgt de exploitatie.

2011 Heropening Enschede - Gronau

Na twintig jaar wordt in 2001 het traject weer in gebruik genomen. Hiervoor was wel een flinke renovatie nodig. In Enschede is het traject fysiek losgekoppeld van het Nederlandse net, waardoor op dit baanvak het Duitse beveiligingssysteem gebruikt kan worden. De treinen worden door DB Regio gereden.

NB: Deze wijziging uit 2001 is ten onrechte in 2011 terechtgekomen. Aan aanpassing wordt gewerkt.

2012 Opening Hanzelijn

De in 2012 voltooide Hanzelijn is te beschouwen als een verlenging van de in 1988 gereedgekomen Flevolijn. De nieuwe spoorlijn liet jaren op zich wachten, doordat de Tweede Kamer het niet eens kon worden over de vraag of de spoorlijn verlengd moest worden via Emmeloord, Heerenveen en Drachten naar Groningen (Zuiderzeelijn) of via Dronten en Kampen naar Zwolle (Hanzelijn). In december 2003 heeft de toenmalige minister van Verkeer en Waterstaat Karla Peijs het tracébesluit voor de Hanzelijn ondertekend. December 2012 werd de lijn in gebruik genomen met forse dienstregelingwijzingen als gevolg.

2012 Vechtdallijnen naar Arriva

In december 2007 hadden de provincies Drenthe en Overijssel de treindienst tussen Zwolle en Emmen al overgenomen van de Rijksoverheid. Hierbij werd overeengekomen dat de NS de treindienst nog drie jaar zou verzorgen. De spoorlijnen Zwolle - Emmen en Almelo - Mariënberg zijn in 2010 onder de naam Vechtdallijnen gezamenlijk openbaar aanbesteed. Arriva neemt uiteindelijk op 9 december 2012 de treindienst over van NS.

2012 Achterhoek-Rivierenland naar Arriva

Arriva slaat nog een grote slag en neemt op deze datum ook nog 4 andere lijnen over, die samengevoegd waren tot de concessie "Achterhoek-Rivierenland". Het gaat om Tiel-Arnhem (was Syntus), Arnhem-Winterswijk (was Syntus), Winterswijk-Zutphen (was Syntus) en Apeldoorn-Zutphen (was NS)

2013 Almelo - Mariënberg naar Arriva

Net als Zwolle - Emmen maakt dit traject onderdeel uit van de concessie Vechtdallijnen. Dit baanvak gaat echter pas eind 2013 (een jaar later) over naar Arriva.

2013 Connexxion start op Arnhem - Doetinchem

Vanaf december 2013 voert Connexxion-dochter Hermes de concessie Arnhem - Nijmegen uit onder de naam Breng. De concessie omvat naast het busvervoer in deze regio ook de versterking van de treindienst tussen Arnhem en Doetinchem. Tussen deze plaatsen rijden Arriva en Hermes om en om, waardoor er elk kwartier een trein rijdt.

2016 Nieuwe aanbesteding Limburg: naar Arriva

Vanaf december 2016 zijn de beide concessies in Limburg samengevoegd tot één multimodale concessie (bus + trein). De Heuvellandlijn, de Maaslijn, maar ook de andere Sprinters in Limburg tussen Roermond, Sittard, Maastricht en Heerlen gaan naar Arriva.

2017 Hoekse Lijn afgestoten tbv ombouw naar metro

Net als de Hofpleinlijn wordt besloten de Hoekse Lijn af te koppelen van het spoor en om te bouwen naar een metrolijn. Ooit het startpunt van belangrijke internationale lijnen en bootverbindingen, was de lijn in de laatste jaren al vervallen tot een lijn met vooral een regionale functie.

2017 Twee lijnen Overijssel naar Keolis

Keolis (het voormalige Syntus) wint de aanbesteding van de lijnen Zwolle-Kampen en Zwolle-Enschede. Exploitatie start per december 2017, voor het eerst met elektrische treinen, aangezien het baanvak in 2016 geëlektrificeerd is. Nieuw is een uurlijkse Intercity tussen Zwolle en Enschede (in eerste instantie Raalte en Enschede, vanwege de ombouw van station Zwolle).

Tegelijk zou op het Kamperlijntje de halte Zwolle Stadshagen openen. Maar vanwege de slappe ondergrond kunnen de treinen niet zoals gepland met hogere snelheid rijden, waardoor er geen tijd is om op Stadshagen te stoppen. In december 2019 opent het station alsnog.

2018 Verlenging Roodeschool - Eemshaven

In maart 2018 wordt de goederenlijn (die hier al sinds 1978 lag) in gebruik genomen voor reizigersvervoer. Een klein deel moest nieuw worden aangelegd, om aansluiting te bieden op de veerboot naar Borkum. In Roodeschool werd het oude kopstation gesloten en een nieuw station geopend langs de westelijker gelegen lijn naar Eemshaven.

2018 Aansluiting HSL Breda-Antwerpen

Hoewel de verbindingsboog er al jaren lag wordt in 2018 voor het eerst gebruik gemaakt van de verbindingsboog van Breda richting Antwerpen. De Intercity tussen Amsterdam en Brussel rijdt vanaf dit moment niet meer via Roosendaal maar via Breda. Vanaf dit moment rijden bij Roosendaal alleen nog NMBS treinen de grens over.

2018 Merwedelingelijn naar Qbuzz

Na een nieuwe aanbestedeing neemt in december 2018 Qbuzz de exploitatie van de Merwedelingelijn over van Arriva. De lijn wordt geëxploiteerd onder de merknaam R-net, die ook door NS gebruikt wordt na de aanbesteding van de spoorlijn Gouda - Alphen.

2018 Eerste fase Drielandentrein Arriva

Onder de naam Drielandentrein wordt een treindienst gepland van Aken via Heerlen en Maastricht naar Luik. In december 2018 start Arriva met de eerste fase, waarin alleen het Nederlandse traject bereden wordt. Anderhalve maand later rijdt de trein door naar Aken.
-1839-
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
-1850-
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
-1875-
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
-1900-
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
-1925-
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
-1950-
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
-1975-
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
-2000-
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
-2020-
2020
Autozoom

Over deze website

Deze website is ontstaan als hobbyproject. Het maken van de website heeft veel tijd gekost en uiteindelijk ging er ongeveer twee jaar overheen voordat de site live stond. Maar het is zover!

Bij het bouwen van de website was het regelmatig nodig om keuzes maken. Wat moet er wel op? Wat niet? Hieronder een overzicht van de belangrijkste keuzes

Goederenlijnen
Hoewel het plaatje zonder goederenlijnen natuurlijk nooit compleet is, zijn goederenlijnen toch weggelaten. De site zou nogal onoverzichtelijk worden als het openen en sluiten van elk havenspoorlijntje een plek krijgt. Uiteindelijk zijn alleen goederenlijnen meegenomen waar ook reizigersvervoer plaatsvond. En zodra het reizigersvervoer stopt verandert de lijn in een stippellijn, hoewel het goederenvervoer soms nog jaren door ging. Grote projecten als de Betuweroute staan dan ook niet op de kaart.

Lokaalspoorlijnen
In de 19e eeuw was de grens tussen tram en trein al niet zo helder als nu, maar als in 1878 de "Locaalspoor- en Tramwegwet" wordt aangenomen vervagen de grenzen nog erger. Lokaalspoorlijnen schieten als paddestoelen uit de grond in Nederland. Op deze website zijn vooralsnog alleen lokaalspoorlijnen opgenomen die op enig moment een belangrijke rol in het hoofdspoor zijn gaan spelen.

Welke vervoerder?
In de eerste jaren van het spoorwegnet was het vrij duidelijk: als je de concessie had om een lijn aan te leggen ging je er ook op rijden. Maar op den duur ontstond steeds vaker de situatie dat de exploitatie uit handen werd gegeven aan een ander spoorbedrijf. In de omschrijvingen kun je hierover lezen. In de legenda is tussen « en » het bedrijf dat de exploitatie verzorgde weergegeven en er is een vergelijkbare kleur gekozen. Vanaf 1938 met de eenwoording tot Nederlandse Spoorwegen lijkt dit probleem voorbij. Maar in de laatste jaren ontstaat steeds vaker de situatie dat meerdere vervoerders over één baanvak rijden. Per baanvak wordt nu de grootste of historisch meest relevante vervoerder weergeven. Dat is uiteraard niet altijd even duidelijk en hier is wel wat op af te dingen.

Er is geen reclame opgenomen op de website. Het is een hobbyproject en het is niet de bedoeling hier geld mee te verdienen. Kosten voor hosting van de website nemen wel toe, dus wellicht verandert dit in de toekomst.

Nieuws & Updates

18 November 2020

  • De tijdlijn is vanaf nu ook in de mobiele layout zichtbaar.
  • En wederom een aantal technische verbeteringen achter de schermen.

14 November 2020

  • Spoortijdlijn heeft nu een tijdlijn! Wel Desktop only (op mobiel teveel gepriegel). Je kunt nu veel sneller door de tijdlijn scrollen en het geeft een beeld van de timing van de ontwikkelingen.
  • Je kunt nu de snelheid van het automatisch afspelen instellen. Je kunt langzamer afspelen dan standaard (om mee te kunnen lezen), maar ook sneller en zelfs supersnel!
  • Wederom veel technische verbeteringen en een enkele kleine grafische verbetering.

8 November 2020

  • Veel kleine verbeteringen (dank voor alle feedback!)
  • Het GOLS-netwerk nu in zijn geheel opgenomen, omdat een deel daarvan hoofdspoor is geworden (en nog steeds bestaat). Andere lokaalspoorwegen in de buurt (zoals Enschede - Oldenzaal en Neede - Hellendoorn) zijn nog steeds niet opgenomen.
  • Deze nieuws sectie!
  • Veel technische verbeteringen zonder gevolgen voor gebruik
31 Oktober 2020
  • Site live!

Bronvermelding

Deze website is schatplichtig aan een aantal belangrijke bronnen. Zonder deze bronnen was het nooit gelukt om de website te maken.

  • Wikipedia

    Hoewel je nooit 100% zeker kunt zijn dat informatie op wikipedia klopt (en tijdens het researchen nogal wat tegenstrijdigheden gevonden..), is er toch geen encyclopedie te vinden die zoveel informatie heeft over een onderwerp als dit. Met enige fact-checks achter de hand is veelvuldig gebruik gemaakt van Wikipedia.

  • Spoorwegen in Nederland, Guus Veenendaal

    Dit bijna 600 pagina's tellende boek geeft het meest complete overzicht van het Nederlandse spoor dat je je wensen kunt. Vooral voor de alleroudste periodes heeft dit boek geholpen om een overzicht te krijgen. Je kunt het boek hier bestellen.

Disclaimer: Hoewel met de allergrootste zorg samengesteld, is er geen garantie dat alles hier 100% klopt. Er kunnen fouten, onvolkomenheden of zelfs onwaarheden ingeslopen zijn.

Tot slot dank aan David Eerdmans, voor zijn hulp en meedenken.

Verbetering doorgeven

Hoewel met de allergrootste zorg samengesteld, is er geen garantie dat alles hier 100% klopt. Er kunnen fouten, onvolkomenheden of zelfs onwaarheden ingeslopen zijn. Heb je een foutje gevonden? Of wil je iets aanvullen of verbeteren? Geef het door met onderstaand formulier en als je een emailadres achterlaat krijg je zeker reactie.

Naam:
Niet verplicht

E-mail adres:
Niet verplicht (maar voor contact in 2 richtingen wel zo handig)

Verbetersuggestie:



Contact

Heb je een vaag of opmerking? Stuur een berichtje en je krijgt zo snel mogelijk een reactie!

Naam:
Niet verplicht

E-mail adres:
Niet verplicht (maar voor contact in 2 richtingen wel zo handig)

Vraag / Opmerking: